A. PIETKIEWICZ. O TEMPERATURZE POWIETRZA. 



83 



jest większy niż gdziekolwiek, z kątem stałym = 0°, otrzymujemy wcześniejsze 

 min. o dni 13, max. o dni 8; w Nikołaj ewsku, gdzie ten kąt = 180°, opóźnia się 

 max. o dni 8, min. zaś przypada tak samo jak i w Ochocku wcześniej o dni 6. Lu- 

 bo w Ochocku i Nikołaj ewsku pole odmian, niepraktykowanie wielkie w miejsco- 

 wościach nadmorskich, zdaje się zapowiadać nieznaczny wpływ VI wyrazu, miej- 

 sca te jednak należą, do najciekawszych pod tym względem, że pierwiastki wygó- 

 rowane klimatu lądowego i morskiego, z których pierwsze występują zimą, drugie 

 latem, splatają się tu w szczególny sposób. Podobnie znacznych zmian tych zwro- 

 tów nie spotykamy w środku lądu, z wyjątkiem Narymu, gdzie min. cofa się na 

 datę wcześniejszą o dni 9. 



Wobec prędkiego wzrastania i malenia ciepłoty w epokach przejścia przez 

 stan średni, największa przez wprowadzenie V i VI wyrazów różnica tych epok 

 ogranicza się do 2 dni. Stąd wypada, że epoki stanu średniego są stalsze, niż epo- 

 ki maximum i minimum, a tem samem pewniejszą niż te ostatnie dają wskazówkę, 

 tak przy analizie wzoru Bessla jak i charakterystyce klimatów. 



Do naszych obliczeń dołączyliśmy wypadki, graficznie przez p. Wilda otrzy- 

 mane, a to dla wykazania różnic. Ścisłość rachunku nie jest tu wprawdzie dopro- 

 wadzona do granic możliwych; przyjęcie bowiem miesięcy cywilnych za normalne 

 już w samej zasadzie różnice pociągać za sobą musi. W każdym razie widzimy, że 

 oznaczenie graficzne epok max. i min. różnić się może o dni 9 i 16 (Ochock), 

 gdy tymczasem największa w epokach stanu śr. różnica wynosi dni 4 (tamże na 

 wiosnę). A więc i przy wykreśleniu od oka krzywej, ruch ciepłoty przedstawia- 

 jącej, wyznaczenie epok stanu średniego mniejszym podlega błędom aniżeli maxi- 

 mum i minimum. 



Zwracając teraz uwagę na ważność naj większości i naj mniejszości, znajduje- 

 my w Berezowie różnicę między rachunkiem a p. Wildem co do min -|- 0°,22, co 

 do max. — 0°,20, pole przeto odmian, graficznie znalezione, mniejsze jest o 0°,42; 

 tak samo w Narymie mniejsze o 0°,70. Przeciwnie w Ochocku te różnice, odno- 

 śnie — 0°,18 i -)-0 0 ,34, a w Nikołajewsku — 0°,13 i 4-0 0 ,88, powiększają pole od- 

 mian graficznie o 0°,52 i 1°,01. 



Z jednej tedy strony różnice w epokach, z drugiej w polu odmian dostateczną 

 dają nam miarę, jak dalece kształt krzywych, graficznie przez p. Wilda nakreślo- 

 nych, różnić się może od ściśle obliczonego. Powtarzamy więc, że i Avnioski z prze- 

 biegu tych krzywych wysnute, w ogólnych chyba zarysach dawać mogą wyobraże- 

 żenie o klimatach; w poszukiwaniach zaś spccyjalnych sposób graficzny do celu 

 prowadzić nie może. 



W szeregu badanych przez nas miejsc najmniej trafne krzywe p. Wilda są 

 dla Ochocka i Nikołajewska. W Ochocku podnaszanie się ciepłoty od min. do śre- 

 dniej trwa o 20 dni dłużej niż graficznie znaleziono, od śr. zaś do max. 12 dni kró- 

 cej; cały więc okres wzrastania ciepłoty, zabierając dni 213, jest tu dłuższy o dni 8 

 i o tyle naturalnie ciepłota prędzej opada. W Nikołajewsku podobnież ciepłota 

 od min. do stanu średniego wzrasta przez dni 6, a od śr. do max. przez dni 8 dłu- 

 żej, niźli p. Wild ocenia, co cały okres wzrastania ciepłoty przedłuża o dni 14 

 i o tyleż skraca okres malenia. Ten ruch szczególny ciepłoty w Ochocku i Niko- 

 łajewsku, aczkolwiek nad morzem leżących, zbliżony jest raczej do Berezowa, ani- 



