A. PIETKIEWICZ. O TEMPERATURZE POWIETRZA. 



85 



Podług tych danych: 



odległość Ochocka od Wierchojańska wynosi 102,269 miryjarrietrów czyli 

 138,063 mil niem.; różnica między temi miejscami wynosi 25°,3, na 1° C. wypada 

 4,0186 miryjam.; odległość Naryina od Wierchojańska wynosi 265,996 miryjametr., 

 czyli 365,996 mil niem.; różnica ciepłoty między temi miejscami wynosi 26°,8, na 

 1° C. wypada 10,1160 miryjam. Gdyby od Wierchojańska do Ochocka ciepłota 

 wzrastała podług takiej jak do Narymu skali, natenczas w Ochocku śr. tempera- 

 tura Stycznia byłaby — 35°,5; lecz że ta ostatnia wynosi — 23°,7, to jest o 12" wię- 

 cej, przypisać to należy działaniu morza Ochockiego. Gdyby to morze nie łago- 

 dziło zimna, to powietrze, które wysyła od siebie antycyklon wierchojański, dosta- 

 jąc się bezpośrednio z północy do Ochocka, nie ogrzewałoby się nawet tak prędko, 

 jak w kierunku ku Narymowi i większeby jeszcze przynosiło mrozy. Do Narymu 

 prądy antycyklonu tego dostają się od Pd. albo PdW., to znaczy ogrzane ciepłem 

 okolic w mniejszej sz. g. położonych, a tern mniejszą depresyją temperatury spra- 

 wiają, o ile i sam Narym znajduje się od środka antycyklonu dalej niż Ochock. Że 

 tu odległość i góry grają rolę niepodrzędną, za dowód tego służą Jenisejsk i Kra- 

 snojarsk, które, bliżej Wierchojańska położone i z południa górami Sajańskiemi 

 otoczone, nie doznają łagodzącego w jesieni wpływu - , gdzie atoli góry od południa 

 nie oziębiają prądów antycyklonu, to i w miejscowościach bliżej Wierchojańska 

 leżących, jak naprzykład w Turuchańsku, powstaje ten sam, co na Obi, sto- 

 sunek. 



Jak antycyklon wierchojański rozpościera naokoło siebie zimne powietrze, 

 pokazują najwyraźniej izochinemy. Morze, które nie stygnie tak prędko jak ląd, 

 stanowi jakby tamę rozlewaniu się tego zimna: izotermy styczniowe od — 30° do 

 • — 20 O, poczynając od oceanu Północnego i cieśniny Behringa, tulą się do wybrze- 

 ży zachodnich morza Ochockiego, a dalej na lądzie rozchodzą się i zagłębiają na 

 południe w pustyni Gobi do 44° sz. pn.; następnie przez Bajkał, kotlinę Obi i Nową 

 Ziemię podnoszą aż do Grenlandyi. 



Skutkiem znanego odśrodkowego ruchu powietrza w antycyklonie, po stronie 

 wschód, tego ostatniego dostaje się zimno z okolicy półn.; po zachodn. zaś — z połu- 

 dniowej. Rzecz więc jasna, że strona wschodnia antycyklonu, jeśli niema tylko 

 morza, będzie zimniej szą od zachodniej. Antycyklon tedy, położony na wschodzie, 

 wytwarza w okolicach zachodnich te same stosunki termiczne, co i morze na za- 

 chodzie będące; dosyła bowiem do nich powietrze z mniejszej szerokości gieogr., 

 a tern samem i cieplejsze. Stąd, podług nas, powstaje w zimie stosunek ciepłoty 

 morski w kotlinie Obi, który moglibyśmy snadnie wytłumaczyć i dowieść tego kie- 

 runkami wiatrów, gdybyśmy w posiadaniu swem mieli cały zasób dostrzeżeń me- 

 teorologicznych, jakiemi Akademija petersburska rozporządza.. 



Ze morze od strony wschodniej mniej wpływa na łagodzenie klimatu, a to 

 z powodu panujących wiatrów zachodnich, w tern wątpliwości niema; lecz że wpły- 

 wu tego nie pozbywa się nawet po zamarznięciu, tośmy w braku obserwacyj anemo- 

 metrycznych, dowiedli tu na innej drodze liczebnie. Też same wiatry antycyklonu 

 wierchojańskiego, przekroczywszy morze Ochockie, ogrzane ciepłem tego ostatnie- 

 go, nie zniżają średniej temperatury Petropawłowska, pod 53° sz. pn., w Styczniu 



