A. PIETKIEWICZ. O TEMPERATURZE POWIETRZA. 



płoty w Warszawie przez nas znalezionemi. Nakoniec zboczenia na +• i • — • wystę- 

 pują rzadko w rozmiarach jednakowych, a więc nierówną liczbę razy powtarzać 

 się muszą. Tej charakterystycznej wskazówki klimatycznej nie znajdujemy u p. 

 Wilda. Natomiast mamy w Tab. M średnią zmienność z 12 miesięcy, którą autor 

 zdaje się nazywać średnią roczną, tudzież — -różnice między największą a zmienno- 

 ścią, które poprostu nazwać możemy wahaniem zmienności, lecz nigdy polem od- 

 mian zmienności. Te dane tyle nas tylko nauczają, że średnie z 12 miesięcy jako 

 i wahania zmienności nie dają jeszcze ścisłego oszacowania zmienności. Bierzemy 

 ap. krańcowości z tej Tab.: 



Chapakiła ma śr. zmień, (największą ze wszystkich) 2°,36, wahania 2°,05. 

 Semipałatyńsk ma śr. zmień 2°,0G, wahanie (największe ze wszystkich) 3",14. 



W pier wszem zmienność śr. jest Aviększa i w pojedynczych miesiącach rozło- 

 żona jednostajniej, w drugiem ta zmienność mniejsza., lecz w pojedynczych miesią- 

 cach różnice pokazuje większe. Stąd trudny wniosek: które z tych miejsc posiada 

 klimat bardziej zmiennj^? 



Średnia zmienność śr. rocznej ciepłoty daje się obliczyć ściślej z mniejszej 

 liczby lat spostrzeżeń, niż zmienność miesięczna. Korzystając z tego, autor zesta- 

 wia tę zmienność w Tab. N dla 38 miejsc w Rosyi i 54 zagranicą. Podług me- 

 tody najmniejszych kwadratów średnią zmienność średniej rocznej ciepłoty obli- 

 czyliśmy dla Warszawy (Pam. Fiz. t. II, str. 46) na db 0",84, podług p. Wilda 

 wynosi ona średnio-arytmetycznie =b 0°,82. 



Materyjał ten uważa autor za wystarczający dla poprowadzenia linij równej 

 zmienności śr, rocznej ciepłoty, które proponuje nazwać rocznemi izometabolami 

 (•xsTapoXyj — zmienność). Podług tego okazują się dwa maxima zmienności o ± 1°,0: 

 jedno w północnej części Syberyi zachodniej i środkowej, drugie koło morza Bia- 

 łego i w pn. Finlandyi. Od tych okolic rozpościera się strefa wielkiej zmienności 

 ± 0",8 nad wschodnią Szwecyją prawie do południowych jej krańców, nad zacho- 

 dnią Rosyją do jej granic poludniowo-zachodnich i w Azyi środkowej na południe 

 do 50 u szer., podnosząc się następnie na północ na wybrzeżach wschodnich. Izo- 

 metabola ± 0 0 ,4 przechodzi od Anglii wzdłuż brzegów zach. Francyi aż do Ali- 

 cante w Hiszpanii, stąd zwraca na wschód, dotyka polud. części Sycylii i przez 

 Ateny, Warnę podnosi się wpoprzek morza Czarnego do Stauropola, następnie, 

 okrążywszy z południa morze Kaspijskie, zmierza ku Azyi środkowej, gdzie się 

 ciągnie poniżej 40° szer.; na wybrzeżach wschodniej Azyi wspina się od morza 

 Żółtego do Władywostoku, stąd zgina na południe do Jeddo i znowu podnosi do 

 Kamczatki. Izometabola ± 0°6 okazuje się koło Aleksandropola i w polud. części 

 morza Kaspijskiego. 



W ogólności więc zmienność okazuje się najmniejsza na morzach i wybrze- 

 żach, gdzie i cyklony zjawiają się stosunkowo rzadziej, największa zaś na północy, 

 gdzie i burze są częstsze. 



/ powiększaniem się Ayysokości zmienność zdaje się wzrastać. 



