O POKŁADACH WĘGLA BRUNATNEGO j. TREJDOSIEWICZA, 



5 



łem w trzech punktach: na Kuliczówce, w parowach pod górą. i wsią Podwyso- 

 kiem i u stóp wzgórza w Zolóbach. 



Na Kuliczówce ujawnia się pokład węgla brunatnego, w którego wychodni 

 zbudowany został chodnik, mający 53,37 m. długości. Chodnik ten daje możność 

 dokładnego oznaczenia grubości pokładu; grubość ta wynosi 3,17 m. (11 stóp pol- 

 skich). Węgiel brunatny na Kuliczówce przedstawia różne odmiany, między któ- 

 remi znajdują się także i piękne okazy lignitu. Wychodnia węgla brunatnego 

 znajduje się na stoku Kuliczówki, a ponieważ cała ta góra aż do samego spodu 

 składa się z piaskowca sarmackiego, węgiel więc brunatny spoczywać tam musi na 

 tymże samym piaskowcu; nadkład tego węgla tworzy naprzód piasek żółty; na- 

 stępnie biały, złożony z bezbarwnych, prawie przeświecających i błyszczących 

 ziarn kwarcu, a naboniec piaskowiec wapienny z Er vii i a Po do li ca Eichw. Po- 

 kład przeto węgłowy na Kuliczówce jest niczaprzeczenie utworem sarmackim. 



Na południe od Krzemieńca, po lewej stronie drogi do wsi Szpikołos, znaj- 

 dują się liczne, na 7 blisko metrów głębokie parowy, wyżłobione przez wody 

 w glinie wapienno-piaszczystej i ciągnące się pod samo wzgórze i wieś Podwyso- 

 kie. W jednym z tych parowów, na samem jego dnie, zauważyłem drugą wy- 

 chodnię pokładu węgla brunatnego, którego grubość mierzy 2 metry. Stropem 

 tego pokładu jest naprzód cienka warstAva zielonawego piasku, a następnie glina 

 wapienno-piaszczysta. Czy pokład węglowy podwysocki spoczywa na piaskowcu 

 sarmackim, czyli tóż już na pokładach kredowych, nic pewnego powiedzieć nie 

 można; zwrócę tylko uwagę na ten fakt, że na dnie parowu u samego podnóża 

 Podwysokiego ukazuje się margiel kredowy, a góra sama składa się z piaskowca 

 sarmackiego. 



Trzecia nakoniec wychodnia pokładu węgla brunatnego ujawnia się po 

 prawej stronie drogi prowadzącej od wsi Zołob do Krzemieńca, przy samem źró- 

 dle, wypływaj ącem ze stoku góry utworzonej przez piaskowiec sarmacki. Jakkol- 

 wiek grubość pokładu węglowego w Zołobach nie była przezemnie mierzoną, lecz 

 przypuszczać można, że i w tej miejscowości jest ona nie mniejszą od dwu 

 metrów. 



Z powyższych trzech wychodni węgla brunatnego wzięte przezemnie oka- 

 zy były wkrótce analizowane przez p. Bronishawa Znatowicza. Dla otrzymania, 

 rezultatów przeciętnych p. Znatowicz użył czternastu próbek węgla brunatnego, 

 różniących się znacznie między sobą, t. j. przedstawiających rozmaite przejścia od 

 masy zwęglonej z wyraźną budową drzewną aż do masy ziemistej z małą napozór 

 ilością części węglistych. Próbki te, każda z osobna, zostały jaknaj drobniej sprosz- 

 kowane i po równej ilości na wagę ze sobą zmięszane. Podług rozbioru p. Znato- 

 wicza przeciętna próbka węgla brunatnego z okolicy Krzemieńca w 100 częściach 

 na vyagę posiada skład następujący: 



węgla. 48,75 



wodoru 4,14 



siarki 0,37 



wilgoci 14,12 



