FORMACYJA JURAJSKA W POLSCE. 



i 3 



spliinctesó w z grupy Per. Martinsi d'Orb. oraz Oppelia fusca Quenst. 

 (Waagen), typowej formy dla warstw dolnego bathu (fullers earth). Oprócz te- 

 go, w liczbie skamieniałości, dostarczonych mi przez prof. Moellera z rządowej huty 

 w Pankach, znajduję Opp. fusca Quenst i Perisph. cf. Defrancei d'Orb., 

 znajdujący się w zachodniej Europie w jednym poziomie z Op. fusca. Skały, 

 w których obie te formy sn zawarte, są zupełnie jednakowe i różnią się wybitnie 

 od skamieniałości, wydobytych ze sferosyderytów, tak iż prawdopodobnie obie te for- 

 my pochodzą z jednego poziomu, a być może nawet i z tej samój warstwy, wska- 

 zując również obecność w Polsce samodzielnie rozwiniętych warstw ba- 

 thońskich. 



Znajdowanie się w warstwach gliniasto-piaskowcowych Opp. fus ca Quenst 

 (Waagen) nietylko dozwala niewątpliwie zaliczyć cały ten poziom do bathu, co 

 już dostatecznie wskazują liczne okazy Rh. varians, lecz dozwala co więcej, 

 określić dokładnie ten poziom piętra bathońskiego, któremu warstwy nasze odpo- 

 wiadają, ponieważ Oppelia fusca jest charakterystyczną skamieniałością dla dol- 

 nego poziomu bathu, noszącego nazwę warstw z Opp. fusca lub Par kinsonia 

 f er ruginea. 



Ponieważ przytem warstwy z Opp. fusca cechują się jeszcze odmiennym 

 składem litologicznym i nie zawierają form, dowodzących jakiegokolwiekbądź 

 wieku innego — należy zatem uznać, iż warstwy z Op. fusca przedstawiają tutaj 

 poziom zupełnie samodzielny. 



Około wsi Gnaszyna, położonej na południe od m. Wielunia, gdzie warstwy 

 z Macrocephalites ma cr ocephalum bardzo silnie są rozwinięte, znajduje 

 się stary kamieniołom, w którym łamano dawniej wapień, przeważnie oolitowy. 

 W stanie świeżym wapień ten jest szary, wietrzejąc zaś nabiera ochrowo żółtej 

 barwy, przyczem ziarna oolitowe wcześniej się zabarwiają niż masa zasadnicza. 

 Niektóre odmiany wapienia zawierają znaczną domięszkę piasku, wskutek czego 

 kawałki tej odmiany wietrzejąc przybierają wygląd rudawo szarego ochrowego 

 piaskowca. Niektóre kawałki wapienia zawierają, liczne skamieniałości, które jed- 

 nak z trudnością wydzielić się dają. Pomiędzy niemi wielkie mają znaczenie 

 Amonity z rodzaju Oppelia z grupy Op. subradiata, której odłamy 

 i odciski często znaleźć można. Część z nich należy do gatunku Opp. biflexuosa 

 d'Orb, część do O p. serrigera Waagen; oprócz tego znaleziono też kawałek 

 Perisphinctesa z gruppy Per. Moorei Op. 



Ponieważ oba wspomniane gatunki Oppelij są typowemi formami górnego 

 poziomu bathu, t. j. poziomu z Opp. aspidoides. mamy zatem wszelką pod- 

 stawę do wniosku, iż wapienie je zawierające do tegoż poziomu należą, ponieważ 

 zaś przytem oolitowe warstwy tego poziomu, oprócz odrębnej fauny, różnią się 

 jesz:ze petrograficznie zarówno od warstw niżej, jak i od wyżej położonych, uwa- 

 żać je wiec należy za poziom samodzielny '). 



') Ukazanie się żelazistych. wapieni oolitowych w tym poziomie, zgadza się w sposób Za- 

 dziwiający z podobnem ukazaniem się oolitóvV w środkowo-jurajskich utworach okolic Krakowa. 

 Kóżniea na tern tylko polega, ii warunki fizyczne, sprzyjające tworzeniu się oolitów, w obrębie 

 pasma przezemnie badanego, znikły z początkiem poziomu Macroceph. macrocephal u m, 

 podczas gdy w potudn. zach. części basenu warunki te trwały dalej aż do początku oksfordu. 



