FORMACYJA JURAJSKA W POLSCE. 



15 



łncznie obnażenia sztuczne mające na celu eksploatacyją twardych skał tego pozio- 

 mu, używanych na bruki, fundamenty etc. 



Wiek tych warstw piaskowcowych określają dokładnie zawarte w nich szcząt- 

 ki organiczne, pomiędzy któremi spotykamy charakterystyczną formę z dolnych 

 war&tw kellowejskich, Macr o cephalites ma ero cephalum. 



Prof. Roemer, który pierwszy skonstatował obecność warstw kellowejskich 

 w badanym przezemnie obszarze, zwraca też uwagę na to, że w tutejszych piasko- 

 wcach wapiennych napot}>'kają się skamieniałości wyłącznie dolnokellowejskie 

 czem warstwy te różnią się od obnażeń w południowo-zachodniej części jurajskie- 

 go basenu polskiego, poza obrębem regijonu poszukiwań moich położonych — gdzie 

 w jednej warstwie zauważyć się daje pomięszanie faun kilku poziomów. 



Należy zatem przyjąć, że w północno-zachodniej części jurajskiego teryto- 

 ryjuin polskiego, której opis jest właściwie przedmiotem niniejszego sprawozda- 

 nia, warstwy poziomu z Macrocephalites niacrocephalum tworzą poziom 

 samodzielny, charakteryzujący się tu również pewnemi właściwościami litologicz- 

 uemi skał w skład jego w chodzących, co dozwala bardzo łatwo poziom ten wy- 

 różnić, pomimo, iż skamieniałości niewszędzie się napotyka. 



We wszystkich odsłonięciach (z wyjątkiem Wielunia), gdzie na mapie prof. 

 Roemera oznaczonem jest zetknięcie warstw z Am. cordatus z warstwami ma- 

 cr ocephalo wemi, na których zdaniem jego, kończy się w tej okolicy okres 

 środkowojurajski, daje się zauważyć pomiędzy temi dwoma poziomami warstwa 

 pośrednia, przepełniona szczątkami organicznemi, której dziwnym wypadkiem 

 nic dostrzegł prof. Roemer. 



Warstwa ta petrograficznie ściśle się łączy z podkładowemi piaskowcami wa- 

 piennemi, różni się zaś od takowych tern tylko, że ilość gliny i węglanu Avapnia 

 powoli zaczyna przeważać nad piaskiem, do nich zaś dołącza się jeszcze znaczna 

 domięszka ziarnek glaukonitu, tak, iż miejscami cala skała zarówno jak i zawarte 

 w niej skamieniałości przybierają zieloną barwę, która z łatwością dozwala odróżnić 

 skamieniałości tego poziomu od skamieniałości warstw z Am. cordatus, z które- 

 mi często na hałdach bywają pomieszane. Grubość tej warstwy nie przechodzi 0,1 

 metra. Dolna granica warstwy glaukonitowej zlewa się przez stopniowe przejście 

 z piaskowcami podkładowemi, tak, iż sama nazwa warstwy daje się do niej za- 

 stosować tylko warunkowo, jako do najwyższego poziomu warstw piaskowco- 

 wych, cechującego się obecnością ziarn glaukonitowych i bogatą fauną, odmienną 

 od fauny niższych poziomów piaskowca wapiennego, które, jak wyżej powiedzie- 

 liśmy, należą do dolnego piętra kellowejskiego. Daleko wyraźniejszą jest górna 

 granica tej warstwy, oddzielająca ją od margli kordatowych, jakkolwiek ró- 

 wnież zawierających glaukonit, jednak w znacznie mniejszej ilości. 



Granica ta jednak niekiedy mocno się zaciera z tego powodu, że obie skały 

 w stanie wilgotnym mają tęż samą barwę ciemno szarą, z zielonawym odcieniem. 

 W tym tóż razie wielką przysługę oddają nam skamieniałości, dowodzące, że gra- 

 nica petrograficzna warstw tych odpowiada w zupełności linii, dzielącej dwie sa- 



') Roemer. Gieologie v. Oberschlesien, str. 239. 



