FORMACYJA JURAJSKA W POLSCE. 



19 



storyja badań gieologicznych jury polskiej dowodzi, że pomimo obszernych prac 

 prof. Zejsznera i Roemera, najciekawsze bodaj wskazówki znajdujemy rozrzucone 

 w rozmaitych pracach gieologów wiedeńskich i dotyczące obecności w polskiej 

 jurze form, na które, z powodu ich sporadycznego znajdowania się w naszych po- 

 kładach, nikt wcześniej uwagi nie zwrócił. Te to rzadkie i dlatego tak częstokroć 

 trudne do określenia formy przedstawiają najciekawszą naukową stronę badań 

 polskiej jury, ponieważ na ich to podstaAvie tylko można określić stosunek pol- 

 skiego basenu do basenów sąsiednich, co szczególnej nabiera wagi wobec gieogra- 

 ficznego położenia polskiej jury, pomiędzy utworami, należącemi do trzech ró- 

 żnych prowincyj. 



Wskutek podobnego położenia gieograficznego utworów jurajskich w Pol- 

 sce, badacz takowych nie może, jak mi się zdaje, zadowolnić się samem tylko okre- 

 śleniem kolejnego następstwa po sobie w kierunku pionowym rozmaitych pozio- 

 mów i ogólnem zastosowaniem tychże do schematu zachodnio-europejskich utwo- 

 rów jurajskich, lecz musi jeszcze wykazać, o ile fakty przezeń nagromadzone wy- 

 jaśniają stosunek polskiej jury, do sąsiednich basenów jurajskich, oraz o ile też 

 dane zgadzają się z panującemi w danej chwili poglądami, których o polskiej jurze 

 wypowiedziano i wciąż się wypowiada niemało. 



Powyżej wyłuszczone względy, któremi powodowany nie uważałem za wła- 

 ściwe odkładać na przyszłość ogólnego zestawienia zebranych przezemnie w roku 

 zeszłym danych faktycznych, dotyczących polskich utworów środkowo-jurajskich, 

 pobudzają mię również do rozważenia danych, dotyczących kwestyj stosunku 

 środkowo-jurajskiego basenu ówczesnego do basenów sąsiednich, tembardziej, że 

 o ile mi się zdaje, materyjał mój daje mi pewne nowe wskazówki, różniące się od 

 wypowiedzianych w odnośnej literaturze poglądów. 



Przedewszystkiem zwraca na siebie uwagę ta okoliczność, że opisane prze- 

 zemnie utwory, przedstawiają bardzo mało analogii ze współrzędnemi utworami 

 okolic Krakowa, jakem to już wskazał wyżej, jakkolwiek bezpośredni związek po- 

 między niemi żadnej nie ulega wątpliwości i opiera się na całym szeregu obnażeń 

 górutworów środkowo-jurajskich, na całej przestrzeni, dzielącej oba wzmianko- 

 wane regijony. 



Różnice te tylko do pewnego stopnia dają się objaśnić zmniejszeniem ogól- 

 nej miąszości tych utworów pod Krakowem i nie wyjaśniają bynajmniej różnic 

 petrograficznych, które przy szczegółowej parałelizacyi środkowo-jurajskich 

 utworów rozmaitych okolic oddają poważne usługi, pod warunkiem jednakże, 

 ażeby wnioski stąd wyprowadzone potwierdzały się w ogólnych zarysach danemi 

 paleontologicznemi. Przyczyną tego, że przy porównaniach środkowo-jurajskich 

 utworów dwu sąsiednich basenów można się posługiwać litologicznem podobień- 

 stwem skał, podczas gdy już w środkowym Oksfordzie zasada petrograficzna przy 

 parałelizacyi warstw stanowczo odrzuconą być powinna, jest okoliczność, iż 

 w okresie środkowo-jurajskim nie istniały jeszcze owe olbrzymie masy koralowe, 

 wywołujące niezmiernie szybkie i nieraz zupełnie niespodziewane zmiany w kie- 

 runku poziomym, zarówno w petrograficznej naturze skało jakoteż i w faunie 

 w nich zawartej. 



I 



! 



