FOUMACY.TA JURAJSKA W POLSCE. 



25 



górno-jurajskie utwory ukazują się jeszcze w pewnej od tegoż odległości, miano- 

 wicie kolo wsi Sarnowa i w okolicy wsi Kodrąbia, należą jednak do odmienne- 

 go typu. 



W ostatniej z tych miejscowości warstwy jurajskie są obnażone w wielu 

 punktach, przyczem przeważną rolę odgrywają tutaj oolity, w wielu miejscach 

 przepełnione nerineami, dicerasami i koralami. W górnych częściach warstw 

 oolitowych przeważają odmiany gliniaste tej skały, złożone niekiedy wyłącznie ze 

 skorup Exogyra vi r gula d'Orb., zachowanych częstokroć doskonale. Na 

 warstwach exogyrowych leży szereg warstw piaskowcowych, o których niżej mo- 

 wa. W uwarstwieniu skał oolitowych w tej okolicy, odmiennie niż w górno-ju- 

 rajskich utworach grzbietu krakowsko-wieluńskiego, widzieć się dają silne zabu- 

 rzenia, co się tłumaczy bliskością opisanego przezemnie w zeszłorocznem sprawo- 

 zdaniu grzbietu Małogoszczo-Przedborskiego, którego też część warstwy te zape- 

 wne stanowią. 



Drugą miejscowością, w której się górno-jurajskie utwory na powierzchni 

 ukazują, jest wieś Sarnów, znacznie oddalona od wszystkich znanych dotychczas 

 obnażeń Jury i położone w pobliżu os. Szczerców. Około tej wioski, w niewiel- 

 kim kamieniołomie, odsłonięty jest wapień, przepełniony drobnemi gastropodami, 

 które nadają mu na pierwsze wejrzenie pozór oolitu. Oprócz nich znaleziono tu- 

 taj: Pholadomya Protei Brógn., Mytilus perplicatus Etal., Exogyra 

 Sp. i Olcostepha nus trimerus Op. 



Dwie pierwsze skamieniałości, bardzo rospowszechnione w gliniastych od- 

 mianach oolitowej grupy górno-jurajskich utworów, opisanej przezemnie w zeszło- 

 rocznem sprawozdaniu, każą przypuszczać, iż wapień ten należy do tej samej gru- 

 py, przedstawiając jej t. zw. My arienf acies; Olcostephanus trimerus 

 wskazuje, że warstwy te do dolnego poziomu kimerydzkiego zaliczyć należy. 



Wzmiankowana forma nie jest już dzisiaj jedynym okazem głowonogów 

 kimerydzkich w górnojurajskich warstwach oolitu, ponieważ jeszcze w roku 1883, 

 podczas poszukiwań moich znalazłem kilka głowonogów, potwierdzających w zu- 

 pełności wypowiedziane w zeszłorocznem sprawozdaniu przypuszczenie moje o ki- 

 merydzkim wieku górnych warstw oolitowych. 



Obok tego, znalezienie pośród scyphiowych wapieni krakowsko-wieluń- 

 skiego grzbietu warstw współrzędnych z dolnym poziomem kimerydzkiego piętra, 

 wyjaśnia w zupełności stosunek do nich warstw górno-jurajskich oolitowej gru- 

 py, będących dotychczas nierozstrzygniętą zagadką dla wszystkich zachodnio-eu- 

 ropejskich uczonych, którzy się polską jurą zajmowali. 



Na podstawie zebranych przezemnie faktów śmiało twierdzić można, że 

 część warstw oolitowych, rozwiniętych przeważnie w bliskości gór Kieleckich., 

 jest niewątpliwie współrzędną z niektóremi wapieniami scyphiowemi krakowsko- 

 wieluńskiego grzbietu, że zatem górno-jurajskie utwory obu tych miejscowości 

 osadzały się jakkolwiek jednocześnie, lecz w różnych częściach tego samego base- 

 nu, wskutek czego różnią się typem (facies). Na podstawie słów powyższych, 

 niepodobna uważać całej górno-j u rajskiej grupy oolitowej za utwór wyłącznie 

 kimerydzki, leżący w Polsce powyżej wapieni scyphiowych, jak to przypuszcza 



Para. Fizyj. — Tom V. Dział II. 4 



