26 



1)ZIAŁ ii. gieologijA. 



prof. Roemer '), przeciwnie, dolna część tej grupy, może być starszą, oksfordzką — 

 \viek też oksfordzld przypisuję wapieniom dicerasowym, opisanym w zeszlorocznem 

 mojem sprawozdaniu. 



Zanim przejdziemy do opisów nowszych, kredowych utworów, uważam za 

 właściwe powiedzieć słów kilka o warstwach piaskowcowych, jakkolwiek wiek 

 ich nie może hyc obecnie ściśle określony, zasługują one na szczególniejszą uwa- 

 gę ze względu na swoje położenie batrologiczne pomiędzy jurą i kredą. Wycho- 

 dnie tych piaskowców widziałem w wielu miejscach, w bespośredniem sąsiedztwie 

 z jurajskiemi skalami grupy oolitowej, mianowicie około wsi Dmienina, Lipowcic, 

 Chełmna i Przedborza. Jakkolwiekbądź we wszystkich punktach wyliczonych, 

 piaskowce, dostarczające wybornego materyjału budowlanego, są obnażone w licz- 

 nych kamieniołomach, wyraźne uwarstwienie tych pokładów udało mi się widzieć 

 tylko raz jeden, około osady Przedborza, co się objaśnia w części niezwykłą gru- 

 bością warstw, dochodzącą niekiedy do kilku sążni. Ten ostatni punkt leży na 

 granicy moich poszukiwań zeszło- i zaprzeszlorocznych i jest jedynem spomiędzy 

 wyliczonych odsłonięć, w którem warstwy piaskowcowe już były dawniej znane, 

 chociaż stosunek ich do warstw jurajskich fałszywie był pojmowanym. 



W pobliżu tej osady, w wąwozie na lewym brzegu Pilicy położonym, widać 

 obnażony szereg potężnych warstw czerwono-zabarwionych, gąbczastych piaskow- 

 ców, mających stromy upad ku PdZ, Niedaleko stąd ku poludnio-zachodowi, 

 t. j. w stropie piaskowców, ukazuje się przy drodze z Przedborza do wsi JKorytna, 

 opoka kredowa, zaś cokolwiek na północo-wschód, t. j. w szeregu tychże piaskow- 

 ców leży zarzucony kamieniołom jurajskiego wapienia. Na podstawie tego obna- 

 żenia, jak również innych przezemnie widzianych odsłonięć, niema najmniejszej 

 wątpliwości, że piaskowce spoczywają na wapieniach jurajskich i są przykryte 

 kredą, gdy tymczasem Pusch pierwotnie zaliczał je do tryjasu 2 ), później zaś 

 do dolnych ogniw jury, na podstawie przypuszczalnego położenia tych warstw 

 pod wapieniami oolitowemi w dopiero co wspomnianem odsłonięciu około osady 

 Przedbórz, opisanem u Puscha bardzo szczegółowo, chociaż, mojem zdaniem, nie- 

 prawdziwie 3 ). Ponieważ wypowiedziany wyżej pogląd mój na położenie batrolo- 

 giczne warstw piaskowcowych potwierdza się nietylko w przekroju opisanym 

 przez Puscha, lecz i w innych nieznanych mu punktach, nie pozostaje nam nic in- 

 nego, jak przypuścić, że cytowany przez Puscha przekrój przedstawia tylko 

 w myśl autora ułożony porządek warstw, schematyczny, a nie rzeczywiście przezeń 

 widziany. Przypuszczenie to zyskuje na prawdopodobieństwie, z tego względu, 

 że cytowane przez Puscha w tej samej pracy obnażenia jurajskich wapieni około 

 wsi Sokola Góra, Krzętów i innych, położonych w pobliżu osady Przedbórz, są, 

 jak się przekonałem naocznie, niezaprzeczonemi wychodniami kredowej opoki, 



') Roemer. Geologie v. Olerschlesien, str. 274. 



2 ) Pusch. Geognostische Besclireibung von Polen. T. 1. 1831. str. 195. 



3 ) Pusch. Nowe przyczynia do gieognozyi Polski. Para. Fizyjogr. str. 185 i 186. 



