2,8 



DZIAŁ II. GIEOLOGIJA. 



zachodnim i wskazuj:}., że linija ograniczająca teren kredowych utworów, przecho- 

 dzi bardzo blisko linii, łączącej wychodnie jurajskich pokładów. Ta ostatnia oko- 

 liczność może służyć za bardzo cenną wskazówkę przy przeprowadzeniu zacho- 

 dniej granicy terenu kredowego i dozwala przypuścić, że granica ta przejdzie ró- 

 wnież w bardzo nieznacznej odległości od granic jury, jakkolwiek odsłonięcia osa- 

 dów kredowych nie są tu widoczne. 



W południowo-wschodniej części terenu opoka kredowa ukazuje się 

 na znacznej przestrzeni, pr/yczem .krańcowemi tejże punktami są obnażenia na 

 lewym brzegu Pilicy, około wsi Grodzisko, Maluszyn, Krzątów i innych. Po- 

 nieważ miejscowości te leżą w bardzo niewielkiej odległości od obnażeń na pra- 

 wym brzegu Pilicy, opoka w tej okolicy jest prawdopodobnie bezpośrednim dal- 

 szym ciągiem ku zachodowi osadów kredowych, rozwiniętych na zachodnim sto- 

 ku Małogoszczo-Przedborskiego grzbietu. 



W północno-wschodniej części zbadanej przestrzeni obnażeń skał starszych 

 wogóle niema, są jednak pewne podstawy do przypuszczania, że tutaj pod potężne- 

 mi warstAvami potrzeciorzędowemi leży opoka kredowa, ponieważ około m. Radom- 

 ska i wsi Bagno, w pobliżu osady Rozprzy, w dolnych częściach utworów dyluwijal- 

 nych, znajdują się głazy marglu kredow r ego, rospadająccgo się w powietrzu na 

 drobne kawałki. Zważywszy fizyczną naturę tych głazów, oraz fakt, że zwykle 

 w utworach dyluwijalnych nie pozostało ani śladu margli kredowych, a nawet 

 twardszych od nich wapieni jurajskich, staje się bardzo prawdopodobną obecność 

 wychodni kredowych utworów w pobliżu miejsca, gdzie się dzisiaj znajdują głazy 

 kredowej opoki. Obecność osadów kredo W3 r ch w dwu punktach wspomnianych 

 potwierdza pośrednio wzmianka Puscha ') o występowaniu tamże wychodni wa- 

 pieni jurajskich, których znaleźć pomimo rospyty wania się wielu ludzi nie udało 

 mi się, co też głównie każe mi się domyślać obnażeń kredowej opoki, gdyż tylko 

 ta ostatnia posiada własność szybkiego znikania zarówno w naturze jak i w pa- 

 mięci włościan, bardzo dobrej, jakem się mógł niejednokrotnie przekonać, rospy- 

 tując o inne, bardziej pożyteczne kopaliny, do liczby których należą i wapienie ju- 

 rajskie, dające wyborne wapno i materyjał budowlany. 



Utwory potrzeciorzędowe, w postaci warstw lodowcowych, nie przed- 

 stawiają zwykle wyraźnych przekrojów, na podstawie których można byłoby 

 przeprowadzić tu jakiekolwiek podziały, jakkolwiek grubość ich jest tutaj bardzo 

 znaczną i w wielu miejscach istnieją obnażenia sztuczne. Jak widzieć można 

 z opisanego powyżej odsłonięcia około wsi Bagno, niektóre z utworów potrze- 

 ciorzędowych zawierają głazy narzutowe, przemięszane z materyjałem miej- 

 scowym i zawdzięczają prawdopodobnie swoje pochodzenie strumieniom lodow- 



l ) Pusch. Nowe przyczynki do gieognozyi Polski. Para. Fizyjogr. TU. 1883, str. 188. 



