NOWE PRZYCZYNKI DO GIEOGNOZYT POLSKI. 



43 



nego w łańcuchu Hercyńskim przez piaskowiec kostkowy, a ogniwa górnej grupy 

 kredowej, przede wszystkiein margiel kredowy, które podniesione tam zostały, leżą. 

 w Polsce poziomo. Brak piaskowca kostkowego jest zupełny, bo niema go w naj- 

 głębszej kotlinie, w szybie Szczerbakowskim i w otworze świdrowym w Nękano- 

 wicach, pomiędzy marglem kredowym a wapieniem koralowym. Według zaś 

 skamieniałości, nie można uważać polskiego niarglu kredowego za równoważnik 

 piasku zielonego, lecz odpowiada on dokładnie Chalk marł albo Chalk witbout 

 nints z nad gói-nego piasku zielonego; gdy tymczasem pólnocno-niemiecki wapień 

 plaueński według Naumanna i Cotty nie jest marglem kredowym, lecz odpowia- 

 da Gaultowi pomiędzy górnym i dolnym piaskiem zielonym. Brak więc rzeczy- 

 wiście w Polsce całego piaskowca kostkowego, lub piasku zielonego. 



Gdy więc góry Sandomierskie zgadzają, się najzupełniej z hercyńskim sy- 

 stemem Niemiec północnych pod względem kierunku łańcuchów gór i warstw, gdy 

 leżą nawet w linii ostatnich, gdy jedne i drugie uwarunkowały jednakowy pier- 

 wotny kierunek dolin rzek od m. Północnego aż do Dniepru i gdy wewnętrzna 

 budowa i skład gieologiczny jest jednakowy aż do małych różnic ilościowych, to 

 różnica w czasie wyniesienia, które nastąpiło w górach sandomierskich ostatnio po 

 utworzeniu się białej jury, a w niemieckich łańcuchach hercyńskich dopiero po 

 utworzeniu marglu kredowego, nie może nas skłonić 



do zaliczenia obu do dwu różnych systemów gór, lecz do 

 uważania, ii oba są częściami jednego i tego samego systemu 

 i że przy powolnie posuwającein się pękaniu skorupy ziem- 

 skiej w kierunku od wschodu ku zachodowi, część wscho- 

 dnia (góry Sandomierskie) wyniesiona została cokolwiek 

 wcześniej niż zachodnia (Harz, las Teutoburski etc). 

 Nasze uwagi sprostują zapewne błąd, który popełnił Beaumont, odnośnie do 

 gór Sandomierskich. W jego znanym: „Extrait d'une sórie de recherches sur 

 quekpaes unes des revolutions de la surface du globe (odbitka z Annales des scien- 

 ccs nat.) wspomina on, rozważając 2-gi system, Ballon w południowych Wogezach, 

 oraz pagórek Bocage w Calvados, pomiędzy warstwami nowszych skał przechodo- 

 wych, które w jednej części Europy mają kierunek h 3 — 4 od PdZ ku PnW i do 

 których zalicza marglowate i piaszczyste wapienie z Orthoceratitami, Trilobitami 

 i Polipami, na Podolu i w okolicach Petersburga, w Szwecyi i Norwegii, a nadto 

 gór Sandomierskich, oraz wzgórz na PnZ od Magdeburga. Lecz wiemy, iż łupek 

 szarowakowy Sandomierski, zamiast poziomego, ma położenie prawie pionowe. 



Następnie na str. 30 mówi Beaumont: „Enfin les montagnes de Sandomirz 

 dans le SO de Pologne, nous presentent encore de couches de transition, dune da- 

 tę probablement recente, redressóes dans une diróction presque exactement paral- 

 lele a celle du grand cercie de comparaison, que nous avons mene par le Ballon 

 d'Alsace r . — Zdawałoby się więc, iż chce zaliczyć góry Sandomierskie do swego 

 Systeme de Ballon, ponieważ jednak należące do niego ogniwa wyniesione zostały 

 w kierunku od Z ku W przed osadzeniem czerwonego złogu (Eothliegendes). 

 co w górach Sandomierskich (z wyjątkiem tylko chyba jakeśmy wspomnieli, na za- 

 chodnim krańcu w bardzo ograniczonym obrębie) nie miało miejsca, więc też i to 

 porównanie, jako nieuzasadnione, należy pominąć. 



