62 



DZIAŁ H. GIEOLOGIJA. 



7- o Główny ci%g pomiędzy Zabrzem około Gliwic, przez Mysłowice do 



Krzeszowic i 



8- 0 Mała partyja pod Kozłową, górą. 



Spomiędzy nich pierwsze cztery tworzą pasmo z pewnością pierwotnie je- 

 dnociągłe i otaczają najstarsze warstwy całego utworu, które też naj gwałtowniej^ 

 szych zaburzeń doznały. Pomiędzy podobną do szczeliny doliną Oppy, poniżej 

 Hulczyna a szeroką doliną Odry, graniczy około Bobrownika nietylko szara waka 

 z formacyją węglową, ale nawet piaskowiec i glina łupkowa pomiędzy warstwami 

 węglowemi Pietrzykowickiemi są także jeszcze zupełnie podobne do szarej waki 

 i łupku glinianego. W tej małej partyi formacyi węglowej, 3 /ł □ powierz- 

 chni, występuje więcej niż 30 warstw węgla, rosciągających się od Pn ku Pd h. 12, 

 ale wszystkie cienkie, 15 — 48 cali miąszości. Choć ich główny upad jest zgodnie 

 skierowany z pochyleniem warstw szarej waki ku W, to jednak ich strome wynie- 

 sienie pod 60 — 80°, ich upad wahający się ku W i Z w jednej i tej samej warstwie 

 i ich niecko wate wklęsłości z zapadaniem obustronnych skrzydeł ku jednej i tej 

 samej stronie świata, dowodzi gwałtownego wyniesienia i częściowego przewróce- 

 nia warstw. Jest- to tern pewniej szem, że zupełnie jakościowo podobne do Pie- 

 trzykowickich warstwy węglowe ostrowskie, mają rosciągłość o 60° zbaczającą 

 w h. 8 od PnZ ku Pd W, a nawet ku górom mają upad ku PdZ, ale o wiele łago- 

 dniejszy, 15 — 20° i tylko w dalszym ciągu ku W znowu się stromo podnoszą. 

 Natomiast dalej ku wschodowi, pod Karwinem, warstwy węglowe leżące w tejże 

 linii rozciągania się, pochylają się znowu pod kątem 10—15° ku. Pn; wynoszący 

 się pomiędzy obu punktami około Orłowa piaskowiec węglowy, tworzy natomiast 

 siodło rosciągające się od Pn ku Pd. Z tych zjawisk mamy prawo wnieść, że 

 w tym ciągu formacyi węglowej wyniesienie skał szaro wako wy ch i węglowych 

 około Hulczyna, nastąpiło równocześnie i wskutek jednakowej przyczyny i, że 

 oprócz tego, pomiędzy Ostrowem i Karwinem, wyniósł się ukryty pod ziemią 

 grzbiet, który zapewne spowodował przeciwstawiony upad warstw na obudwu 

 punktach. Z młodszych, wyżej leżących skał warstwowych nie znamy tu nic 

 oprócz niebieskiego iłu z poziomem uławiceniem, który nagle odcina formacyją 

 węglową na Pn od Pietrzykowie w Ochosie, na W od Ostrowa i W od Karwina. 

 Jeżeli ta glina należy do lijasu, to jej niezaburzone uławicenie jasno dowodzi, że 

 wyniesienie tej części formacyi węglowej, miało miejsce przed utworzeniem się 

 lijasu. Do tego samego wniosku dochodzimy również przez zastanowienie się 

 nad małą wyspą węglową pod Biedułtowem, na prawym brzegu Odry, która jesz- 

 cze bardziej stromo i wyżej jest wyniesiona z otaczającego ją iłu lijasowego i gip- 

 su, aniżeli pod Hulczynem '). Albowiem i tutaj naprzykład główna warstwa wę- 

 glowa w kopalni Hoynia jest ostro odcięta przez łupek niebieski, a część niepo- 

 dniesiona leży obok w niedosięglej głębokości. Pochylenie warstw węglowych jest 



') Najwyższy punkt formacyi węglowej pod Hulczynem jest tylko 956 st. n. p. m., reszta 

 leży znacznie niżej; natomiast piaskowiec węglowy pod Radoszkowem i Biedułtowem i około 

 Orłowie, wznosi się do 1006 i 101(5 stóp. 



