NOWE PRZYCZYNKI DO GIEOGNOZYI POLSKI. 



65 



za szukająca czasu tego plutonicznego działania po utworze lijasowym i jurajskim, 

 gdyż zupełnie podobne dyjoryty widzimy w sąsiednim systemie karpackim, które 

 pi*zebiły dolne warstwy jurajskie obszaru Cieszyńskiego i wdarły się w nie, co by- 

 ło początkiem wyniesienia Bieskidów. Do jakiego stopnia domysł ten jest uzasa- 

 dnionym, będziemy mogli osądzić dopiero wtedy,'' gdy zbadamy bliżej zabu- 

 rzenia w formacyi węglowej, oraz ich stosunki do mas pokrywających jeszcze da- 

 lej ku W. 



Jakkolwiek te warstwy węgla, w których odbudowują się kopalnie Roh- 

 berg, Kals-Sorgen, Leopoldyna, Teodor, Józef i Ludwika, pod Koszyłowem, Brze- 

 zinką, Brzęsko wicami i Słupną na Szląsku, nie zdają się, według Oeynhausena, le- 

 żeć na owym głównym siodłowatym grzbiecie, to jednak działanie jego rosciąga 

 się na ich pochylenie, jeszcze aż poza granicę Polski, gdyż zgodnie z jego wypu- 

 kłem zagięciem ku W, owe warstwy, które według kierunku swego rosciągania się 

 ciągną się przez Przemszę do obwodu krakowskiego, upadają ku PdW, a naod- 

 wrót warstwy węglowe, które w stropie warstwy Jadwigi pod Dąbrówką, z tamtej 

 strony Biwnicy odbudowywane są pod Sosnowicami i Milowicami — ku PnW. 

 Chociaż ten ciąg warstwy nie jest w Polsce tak dalece zbadany jak na Szląsku, 

 jednakże pewną jest rzeczą, że warstwy przechodzące za Przemszę, muszą istnieć 

 w Polsce, a nawet można uważać za rzecz bardzo prawdopodobną, iż szląska war- 

 stwa Józefa pod Brzezinką, 1 sążeń 40 cali grubości mająca, odpowiada równie 

 grubemu nadkładowi pod cynkową hutą w Medzielisku, w obwodzie krakowskim 

 i, że szląska warstwa Karola, Teodora i Leopoldyny, odpowiada podobnej w ko- 

 palni Boskiej Opatrzności, w Dąbrowie Krakowskiej, albowiem leżą w przedłuże- 

 niu tegoż kierunku i mają jednakowy upad ku PdW; wszystkie natomiast równo- 

 legle od nich rosciągające się i padające warstwy węgla pod Jaworznem, stanowią 

 ich nadkład. Dalszy atoli ciąg tych warstw ku PnW, na północ od Białej Przem- 

 szy, pozostaje zupełnie nieznanym i zdaje się, że one doznały tutaj całkowitego 

 zniszczenia. Jeżeli przeciągniemy liniją od Niwki ku Czeladzi, to widzimy, że 

 formacyja węglowa na wschód tej linii, przyjęła zupełnie inne uławicenie, które 

 już zupełnie nie jest zależnem od szląskiego grzbietu siodłowatego. Nietylko 

 długie pasmo główne najczęściej bardzo grubych warstw węglowych (do 6 sążni), 

 ciągnące się od Grodkowa przez kopalnie Ksawery pod Będzinem, Reden w Dą- 

 browie, Feliks w Niemcach przez Dąbrowę Górną pod Sławkowem i Bór Biskupi 

 aż do kopalni Wojciecha pod Sierszą i Gajem, w którego dalszem przedłużeniu ku 

 PdW, leżą jeszcze bardzo zaburzone i mniej grube warstwy węgla w dolinie Fili- 

 powie i w Tenczynku pod Krzeszowicami, nietylko one wszystkie, powiadam, ma- 

 ją główne pochylenie ku PdZ, wprost przeciwne szląsko-polskim warstwom gra- 

 nicznym, ale nawet kierunek ten ma wiele warstw, w nowszych czasach odkrytych 

 i poczęści eksploatowanych, pomiędzy Niwką i Bobrkiem, w kopalniach: Maury- 

 cy, Józef i Jacek, oraz warstwa na Z od Pogoni. Ale pomiędzy Bobrkiem i Da- 

 widówką (Daińdówka) wznosi się jeszcze raz małe siodło, które ciągnie się na pół- 

 noc ku Pogoni, gdyż na jego wschodniem zboczu, warstwy węglowe przy hucie 

 cynkowej Dawidówka (Daińdówka), przy Hucie Sieleckiej i w kopalni Ludwigs- 

 hofnung nad Czarną Przemszą pochylają się łagodnie ku PnW. 



Przyczyną więc panującego PdZ pochylenia w głównym ciągu warstw pol- 



Pam.Fizyj.— Tora V, Dział II. 9 



