DZIAŁ II. GlEOLOGIJA. 



warstw węglowych pod Hutą Cynkową, w Niemcach. Na PnZ od Łosienia, dalej 

 w kierunku rosciągania się, spostrzegamy znowu zapadanie się wapienia muszlo - 

 wego pod potężne masy dolomitu, pod któremi leży ukryty, około Ząbkowic, Ujej- 

 sca i Wojkowic Kościelnych. Tworzy więc on tutaj trzecią, zaklęsłość, gdyż od 

 Przeczyć, a jeszcze więcej od Toporowie, wynosi się wapień do znacznej wysoko- 

 ści, tworzy pasmo wyniosłości, oddzielające od zaklęsłości węglowych pod Strzy- 

 szowicami i Kozłową-górą i biegnie w tej wysokości przez szląską granicę aż do 

 4 Najdka. Tu więc tworzy on 3-ci garb, bardzo szeroki. Następnie zapada on 

 znowu głębiej ku zachodowi i tworzy 4-tą główną zaklęsłość, która się rosciąga 

 na Pd W do Czeladzi i Milo wic i w której leżą główne zagłębia rud gór Tarnow- 

 skich, By toma, Szarleju i Zychcic i która jest mało przerywana przez wyniosłości 

 wapienne. Jeszcze dalej na Z od gór Tarnowskich, widzimy, że znowu poziom 

 wapienia muszlo wego pod Wilkowicami i Kneslas, podnosi się aż do szarej waki 

 pod Tożkiem, która, jak się zdaje, dała początek czwartemu garbowi. Stąd zapa- 

 da się znowu głębiej i tworzy jeszcze jednę płaską zaklęsłość, w której leżą rudy 

 Himmelwitz i Stubendorf. Tylko ku Pd zostaje znowu wyniesiony przez bazalt 

 góry S-tej Anny i zapada natychmiast jeszcze głębiej pod Odrą około Krapic. 



Ponieważ to falowate uławicenie wapienia nie może być pierwotnem, więc 

 po jego utworzeniu się leżąca pod nim formacyja węglowa w głównym swym cią- 

 gu musiała również naprzemian według swego rosciągania się, być wynoszoną 

 i opuszczaną, mniej więcej tak jak powierzchnia ziemi podczas niektórych trzęsień 

 podnosi się i zapada falowato. To zaś zaburzenie w uławiceniu skał węglowych 

 i wapienia muszlo wego było zupełnie niezależne od wyniesienia szląskiego i pol- 

 skiego głównego grzbietu siodłowatego i podobnych starszych wyniesień, jakie 

 w kopalni Floren tyny napotykamy. To falowate wznoszenie się i zapadanie by- 

 ło nareszcie jedyną prawdziwą przyczyną tego, że wapień muszlowy częściowo, 

 daleko poza poziomem sąsiednich zaklęsłości z rudami, tworzy wierzchołki gói^ 

 gdy tymczasem na innych punktach, składy rud i zawierający je dolomit leżą na 

 górze, wapień zaś muszlowy u podnóża. 



Stańmy po drugiej stronie Wisły w Galicyi z twarzą zwróconą ku północy, 

 a będziemy mieli przed sobą dość stromo spadający południowy brzeg wyżyny. 

 Od Be runią do Alwernii widzimy występujące z tego brzegu masy wapienia mu- 

 szlo wego, w postaci wzgórz: najdalej na zachód góra Klemensa pod Bendzinem, 

 następnie Chełm pod Wielkim Chełmem, na wschód od Przemszy góra Grodzisko 

 pod Libiczem, góry pod Pogorzycami i wreszcie Kamionka pod Alwerniją. Gór- 

 ny oddział wapienia muszlo wego, który tworzy te góry, upada stromo ku połu- 

 dniowi ku Wiśle, ku Karpatom, co się też okazuje w otworze świdrowym pod Sol- 

 cami, niedaleko nowego Berunia, o milę na wschód od góry Klemensowej. To, co 

 leży ukryte w nadkładzie tych gór wapienia muszlo wego pod napływami w nizinie 

 Wisły, musi należeć do dolnych ogniw systemu Karpackiego. Poza owemi góra- 

 mi, w podkładzie, obnażają się czerwone margle, będące marglami średniej grupy 

 wapienia muszlowego, jak to otwory świdrowe pod Tuczną Babą i Siewierzem 

 wykazały, — albo też już górnemi glinami marglowemi pstrego piaskowca. Na 

 wschód od mas porfirytowych w Alwernii żadnych już takich mas nie widać. Po- 

 łudniowy kraniec zachodnio-polekiej Jury, występuje tu naprzód, aż do Krakowa, 



i 



