OTWÓR ŚWIDROWY W WILDZE J. SIEMIRADZKIEGO. 



73 



Koło Cyganówki zaczyna się taras trzeci przedstawiający dawny brzeg Wi- 

 sły i oznaczony szeregiem przesypów lotnych piasków (dun) zasypujących okolicz- 

 ne pola cienką warstwą piaszczystą i zdała bijących w oczy przechodnia oślepiają- 

 cą nagością swoją. Duny te panują nad całą okolicą, tworząc jej szczyty najwyż- 

 sze. Sam taras trzeci tworzy szara glina z głazami narzutowemi, należąca do utwo- 

 rów starszego dyluwijum. 



Dwa ©twory świdrowe przewiercono w lesie około dworu Wilgowskiego 

 na poziomie drugiego tarasu. Pierwszy z nich, zarzucony, doprowadzonym został do 

 głębokości 202 stóp, drugi dziś doszedł 122 stóp. Otwór pierwszy prowadzony 

 bez należytej kontroli, ma dla nas tylko tę wartość, że odsłonił pokłady niższych 

 od 122 stóp poziomów; rejestr robót z zaznaczeniem grubości przewierconych po- 

 kładów nie był tu prowadzonym. Ze jednak drugi otwór świdrowy leży zale- 

 dwie w odległości 100 kroków od pierwszego, dane otrzymane z obu otworów do- 

 pełniają się wzajemnie. Szereg pokładów w drugim otworze jest następujący. 



(Starsze aluwijura). 



1. Piasek 3 stopy. 



2. Żwir 1' 



3. Nadzwyczaj drobny piasek żółta wo-biały warstwo wany 11' 

 {Starsze dyluwijum). 



Ł Piasek z głazami narzutowemi 18' 



5. Żwir lodowcowy 42' 

 Trzeciorzędowe. 



6. Siwy gruboziarnisty piasek kwarcowy, złożony z okruchów dymkowe- 

 go kwarcu i czarnych ostrokanciastych kawałków lidytu Ł l / 2 ' (podobny piasek 

 znanym jest z utworów trzeciorzędowych pod Grodnem). 



7. Siwa glina 2' 



8. Zielonkawo-siwy piasek z białemi łuszczkami miki o' 



9. Zielonkawo siwa tłusta sdina 9' 



o 



10. Siwa glina łupkowa bogata w łyszczyk 2' 



11. MebieskaAvo-siwa tłusta glinka 6' 



12. Żółtawo-siwa glinka 21' 



W pierwszym otworze świdrowym natrafiono na tłuste glinki w głębokości 

 161 stóp. Glinki te są żywo zabarwione, nadzwyczaj twarde i zbite; najwyżej le- 

 ży glina czekoladowej barwy, dalej idzie żółtawo-siwa, później takaż żółtawo-si- 

 wa glinka czerwono marmurkowana (od 186'). Na dnie otworu świder doszedł na 

 głębokości 202 stóp do zbitego szarego piaskowca mikowego z żyłami siwej glinki. 



Powyżej wyliczone tłuste gliny i piaski mikowe są u nas szeroko rozpowsze- 

 chnione, w każdym jednak pojedynczym wypadku należy wiek ich sprawdzić, — 

 utwory bowiem trzeciorzędowe bałtyckiego zagłębia bardzo mało się różnią pod 

 względem petrograficznym od utworów dyluwijalnych starszych, pomiędzy które- 

 mi znajdują się również glinki, piaski i piaskowce mikowe, zawierające jednak 

 zawsze pewien procent węglanu wapnia, którego brak wszędzie w odpowiednich 

 utworach trzeciorzędowych. Pusch wspomina (Pamiętnik Fizyjograficzny T. IV 

 str. 131) o otworze świdrowym w r. 1830 w dolinie Wisły pod Warszawą do głę- 



Pam. Fizyj.-Tom V. Dział U. 10 



