TRZY NOTATY K. ŁAPCZYŃSKIEGO. 



9 



aby się dostać z miasta do zamku, lub odwrotnie, spuszczano się prawie na dno 

 wąwozu, co utrudniało komunikacyją. Dla usunięcia tej niedogodności, po zdoby- 

 ciu Kamieńca stanął, tak nazywany, turecki most, do dziś dnia istniejący, który 

 łączy miasto z zamkiem. Właściwie nie jest to most, ale szeroki, olbrzymi mur, 

 po wierzchu którego wiedzie kamienna droga. 



Skały nad Smotryczem należą do formacyi sylurskiej. 



Pobieżne zaznajomienie się ze stanowiskami zebranych roślin. 



Kamieniec Podolski, położony pod szerokością 48° 40' 24" i długością od Pa- 

 ryża 24° 14' 1", to punkt najdalej na zachód posunięty ze wszystkich miejscowości 

 Podola, które zwiedziłem w czasie trzytygodniowej wycieczki, a z któremi mam 

 zamiar pobieżnie zaznajomić czytelnika, nim je zacznę wymieniać jako stanowiska, 

 v/ zamieszczonym poniżej Spisie zebranych roślin. 



Wiemy z poprzedniego, że wysoczyzną podolska chyli się ku Dniestrowi 

 i że ku niemu płyną wszystkie wody głębokiemi jarami, mniej więcej równoległe- 

 mi. Najważniejsze, dla mego Spisu, z tych lewych dopływów Dniestru, zaczyna- 

 jąc od Kamieńca aż po Jampol, to jest po kres, do którego dotarłem na Podolu, są 

 następujące: Smotrycz, Muksza, Tarnawa, Studzienica, Uszyca, Ka- 

 lusik, Ladawa, Derła, Murachwa i Rusawa pod Jampolem. 



Smotrycz widziałem tylko w Kamieńcu. 



Mukszę przejeżdżałem po moście w Humińcach, położonych na północny 

 wschód od Kamieńca. Huminieckie lasy wspominam kilkakrotnie w Spisie roślin. 

 Niedawno miały rozgłośną sławę z rozbojów. Lasy te, względnie do innych lasów 

 naddniestrzańskich obszerne, leżą w Miodoborach po obu stronach gościńca, wio- 

 dącego z Kamieńca do Dunajowiec, a przecinającego wpoprzek to najwybitniejsze 

 pasmo wzgórzy na Podolu. Na południowych spadkach gór, na porębach humi- 

 nieckich lasów, w czasie mego przejazdu, kwitła ilościowo ogromna liczba roślin 

 zielnych, co usprawiedliwiało nazwę Miodoborów, bo wiele było kwiatów miodo- 

 dajnych. A może w tamtejszych lasach wyłącznie liściastych i miodowe spadzie 

 się trafiają? 



Góry, a właściwie wzgórza miodoborskie, bo najwyższe wzniesienia tylko 

 360 m. dosięgają nad poziom morza, ciągną się od Dniestru na północno-północny 

 zachód na Podole galicyjskie ku Zbarażowi i źródłom Bohu. 



Między jarem Mukszy i Tarnawy, w pobliżu rzeki Szatawy, lewego dopły- 

 wu Mukszy, leży Maków, który mi przypomniał Łękawę w Piotrkowskiem. I tu 

 i tam jeden z poprzednich właścicieli chorował na budowomaniją. Maków robi na 

 przejeżdżającym imponujące wrażenie: mury i mury. Wszystkie drogi i dróżki 

 wysadzane drzewami, które po długich latach podorastały, na wyśmienitym ma- 

 kowskim gruncie, do olbrzymich wymiarów. Stolice mogą zazdrościć Makowowi 

 takich alei lipowych, świerkowych, albo z topoli piramidalnych. Wały otaczające 

 lasy, także obsadzone rzędami jednogatunkowych drzew. Któryś z książąt nie- 

 mieckich podobno ofiarował pokaźną summę za dobra makowskie, zostały jednak 

 dotąd w rękach potomków dawniejszych właścicieli, Raciborowskich. 



Pani. Fizyj.— Dział III. 2 



