10 



DZIAŁ III. BOTANIKA. 



Niedaleko rzeki Tarnawy, kerboryzo wałem w lasach, po większej części 

 grabowych, należących do dóbr Dunajowieckich. 



Zygmunt III dozwolił wdowie po Lanckorońskim przemienić wieś Duna- 

 jowce nad Tarnawą na miasto. Przy końcu przeszłego wieku było ono własnością 

 Krasińskich i tu się urodził Wincenty Krasiński, ojciec Zygmunta. 



Obecnie, Dunajowce dość ożywione pod względem rękodzielniczym, należą 

 do znanego na Podolu wzorowego gospodarza p. Bronisława Skibniewskiego. 

 Przed laty, on pierwszy w całej okolicy zaczął w dunajowieckich folwarkach 

 mierzwę na pola wywozić, ale musiał długo zmieniać parobków i ekonomów, nim 

 znaleźli się gotowi spełniać czynność, w ich rozumieniu, poniżającą i zupełnie nie- 

 potrzebną. Świetne zbiory na unawożonym czarnoziomie nawróciły wszystkich. 

 Dziś tylko wyjątkowo spotyka się na Podolu u zacofanych gospodarzy ogromne 

 sterty nawozów i słomy, marnujące się bez pożytku. 



Na wschód od Dunaj owiec nad Studzienicą leży Avieś Gorczyczna. W le- 

 sie do tego majątku należącym, w pobliżu pasieki rośnie na dębach gązewnik euro- 

 pejski (L o r a n t h u s e u r o p e u s L.). Ten pasorzytny krzew południowo-europejski, 

 trafiający się na dębach Kahlenbergu pod Wiedniem i w Miku miejscowościach 

 Gaiicyi, czczony niegdyś przez Gallów i żęty na ofiary złotemi sierpami przez ka- 

 płanki druidów, dotąd podług Ledeboura, raz tylko był dostrzeżony w Cesarstwie 

 przez Pallasa w pustyni nadkaspijskiej, nad brzegami rzeki Uralu na wierzbach. 

 W Gorczycznej, gałęzie gązewnika miewają po '20 mm średnicy. Przywiozłem do 

 Warszawy całą obsadę krzaku wraz z dębowym konarem, na którym rósł pasorzyt. 

 Tę zdobycz ciekawą zawdzięczam państwu Kazimierzostwu Zaleskim, właścicielom 

 Gorczycznej. W licznem, miłem towarzystwie pojechaliśmy do lasu, dzielny po- 

 bereżnik dostał się w naszych oczach na szczyt dębu, pamiętającego może litwinów 

 Witolda na Podolu, odrąbał gałąź Avraz z rosnącym na niej gązewnikiem i aby się. 

 krzak, więcej niż metrowej średnicy, niepołamal, spuścił go na dół na sznurze. Lud 

 w Gorczycznej chwali wódkę, nastojkę, na liściach gązewnika, który nazywa je- 

 miołą, sądząc błędnie, że ta sama jemioła rośnie na sosnach w innych okolicach 

 kraju. 



Na południowy wschód od Dunaj owiec, poniżej Gorczycznej, leżą nad Stu- 

 dzienicą Hołozubińce, własność pani Wiktorowej Skibniewskiej. 



Głęboki jar Studzienicy z rozgałęzieniem suchych jarów, duży park z ogro- 

 dem i rozrzucone wśród pagórkowatych pól, pełne wdzięku, choć niewielkie, liścia- 

 ste lasy i pasieki, składają się na piękność Holozubiniec. 



Zebrałem tam dosyć roślin, przytem, zarządzającemu tym -pięknym mająt- 

 kiem, agronomowi, wykształconemu w Pruszkowie, a innie wielce życzliwemu, pa- 

 nu Kazimierzowi Nieme kszy zawdzięczam niejedne ciekawą, dotyczącą Podola, 

 wskazówkę. 



Korzystając z gościnności, zwiedziłem szczegółowo okoliczne lasy. Oprowa- 

 dzał mnie po nich młody kozaczek, syn miejscowego włościanina. Wybornie znał 

 wszystkie gatunki drzew i krzewów, umiał w odległości kilkudziesięciu kroków, 

 wśród secin pni grabowych, odróżnić, równie jasny, pień bereki, czyli, jak on wy- 

 mawiał: berjaki, a zdumiał mnie charakterystyką wiązu i brzostu. Gdy mu poka- 

 załem obiedwie formy obok siebie rosnąec i zwróciwszy jego uwagę na różnicę ko- 



