30 



DZIAŁ III. BOTANIKA, 



Z rozpatrzenia pierwszego zbioru pokazuje się, że lubo niektóre z drzew 

 i krzewów zgromadzonych w fermie, są statemi mieszkańcami Kaukazu, jednak 

 ogromna większość pochodzi z różnych stron kuli ziemskiej i zbiegła się na brzeg 

 Kubania, zwabiona wytrwałością i zamiłowaniem pana Józefa. Na niedawnej 

 pustyni, prócz roślin cieplarnianych, warzywnych i kwiatów, rosną, dziś w gruncie 

 przeróżne gatunki: platanów, ailantów, morw, maklur, magnolij, wiązów, pigw, 

 klonów, jesionów, dębów, trzmielin, indygowców, lilaków, winorośli, winoblusz- 

 czów, bignonij, rybitrutek, desmodij, tawlin, peryplok, amorf, jaśminów, ligustrów, 

 pąulonij, budlei i t. d. i t. d., bo zadługi to szereg do wyliczenia. Przytem prze- 

 różne ogrodnicze odmiany drzew i krzewów rozmaicie przekształconych przez ho- 

 dowlę: o liściach, to zwężonych, to dziwacznie naciętych, złotem albo srebrem na- 

 krapianych, purpurą nabiegłych, albo zabarwionych innym niż zwykle kolorem. 



Ale jak dla mnie, nierównie ciekawszym jest dragi zielnik, przez pannę 

 Wandę w czasie nadkubańskich wakacyj zebrany, a mianowicie, zbiorek roślin 

 dziko rosnących nad rzeką, na sąsiednim stepie i na jałowem, żwirowatem wzgó- 

 rzu przy stannicy. Panna Wanda chociaż się specyjalnie florystyce nie poświęca, 

 ale posiadając umysł wykształcony, wybornie dala sobie radę z barwnym i pa- 

 chnącym tłumem, otaczających ją. różnorodnych dzikich roślin i w ciągu Sierpnia 

 zasuszyła przeszło sto gatunków i odmian, między któremi są niektóre nadzwyczaj 

 ciekawe. W zbiorku tym, jako nieposiadającym roślin na wiosnę kwitnących, 

 przeważają rośliny złożone i wargowe. 



Staunica Tyfliska, jak już wiemy, znacznie jest oddalona od kaukaskiego 

 grzbietu, a nawet od kaukaskich podgórzy. Leży ońa wraz z całem dolnem ko- 

 rytem Kubania na obszernej równinie czarnomorskiej, okalającej od północy mo- 

 rze Czarne, zaczynając od Bałkanów po Kaukaz. Ukraina zadnieprzańska, Ukra- 

 ina właściwa i Podole, są bezpośredniemi tej równiny sąsiadami, wystawionemi na 

 podobne wpływy klimatyczne. Z tego powodu flora kubańska średniego i dolne- 

 go nabrzeża, zbliżoną jest do flory podolskiej, sądzę przeto, że nie będzie niestoso- 

 wnem szczegółowe rozpatrzenie wszystkich roślin zebranych w stannicy Tyniskiej. 

 Jest-to niejako dopełnienie poprzedniej notaty. 



Rośliny oznaczyłem posługując się głównie dziełem Ledeboura: Flora 

 rossica. 



Rozdzielam cały zbiorek na trzy części. 



a. Rośliny nadkubańskie do flory Królestwa i Podola należące. Takich 

 najwięcej. 



b. Rośliny nadkubańskie do flory Podola należące, ale nierosnące w Kró- 

 lestwie. Takich dosyć. 



c. Rośliny nadkubańskie, nierosnące ani w Królestwie, ani na Podolu. 

 Takich bardzo mało. 



Litery a, b, c, w poniższym spisie, przed roślinami zamieszczone, wskażą 

 do którego oddziału, z trzech powyższych, należą gatunki w każdej rodzinie wy- 

 szczególnione. 



Lilijowate Liliaceae Lindh 

 b. Czosnek loiechowaty. Allium panicu la tum L. a legitimum Ledeb. 

 Na stepie. 



