84 



DZIAŁ III. BOTANIKA. 



Droga moja w Opoczyńskie wypadała przez powiat Konecki, który prawie 

 w takim stopniu pod względem botanicznym był zbadany jak Opoczyński; skorzy- 

 stałem wiec z tej okazyi i poznałem go w części północno-wschodniej, którędy 

 właśnie wypadała mi droga. 



Powiat Opoczyński i Konecki zajmują północno-zachodnią część gubernii 

 Radomskiej; dawniej oba tworzyły jeden powiat (Opoczyński). Przestrzeń ta 

 kraju przedstawia się w formie rombu, którego boki północny i zachodni tworzy 

 rzeka Pilica, stanowiąca naturalną granicę z powiatem Rawskim od północy, z po- 

 wiatem Piotrkowskim i Nowo-radomskim od zachodu; wschodni bok tworzy gra- 

 nica z powiatem Radomskim i Iłżeckim, a południowy bok stanowi granica z po- 

 wiatem Kieleckim i Włoszczowskim. Z tej przestrzeni północna połowa przypada 

 na powiat Opoczyński, a południowa na Konecki. Powiat Opoczyński leży na zle- 

 wisku rzeki Drzewiczki dopływie do Pilicy i kilku mniejszych rzeczek wpadają- 

 cych także do Pilicy; w zachodniej części powiatu przepływa rzeka Czarna dolną 

 swoją połową. W powiecie Koneckim znajdują się źródła kilku rzek, a mianowi- 

 cie: Drzewiczki, Czarnej, Radomki i Kamiennej, a także większej części dopływów 

 tych rzek. Pomiędzy Meklaniem i Chlewiskami, gdzie biorą początek wspomnia- 

 ne rzeki, rozciąga się największe wzniesienie powierzchni obudwu powiatów, 

 zajmuje ono północno-wschodnią część powiatu Koneckiego. Wyniosłość tę two- 

 rzą góry piaskowcowe, pokryte wielkiemi lasami obfituj ącemi w wilgoć; okolica 

 dzika i malownicza z wąskiemi a głębokiemi dolinami, po których płyną rzeki 

 i potoki. Ku północy (powiat Opoczyński) i zachodowi powierzchnia się zniża, 

 przechodząc w obszerniejsze wzgórza i większe dolin)'. Piaskowcowe skały wy- 

 stępują na powierzchnię ziemi najdalej na północy pod Drzewicą i na wschodzie 

 pod Szydłowcem i Skrzynnem; w zachodniej części występują pomiędzy rzeką 

 Czarną i Pilicą, a także w górach za wsią Sławnem w północno-zachodniej stro- 

 nie. Północna część powiatu Koneckiego, południowa, środkowa i północno- 

 wschodnia Opoczyńskiego przedstawiają powierzchnię falistą. Najobszerniejsza 

 wyniosła równina znajduje się pomiędzy Opocznem i Sulejowem; ciągnie się ona 

 wąskim pasem, którego punktem środkowym jest Paradyz. Bardzo obszernych 

 nizin w Opoczyńskiem niema, największe znajdują się w dolinie rzeki Drzewiczki, 

 jak np. pod Opocznem przy zbiegu rzeki Weglanki z Drzewiczką pomiędzy Opocz- 

 nem a Radzicami, mniejsze za Drzewicą i Odrzywołem po prawej stronie rzeki. 

 Większą przestrzeń zajmuje także nizina w dolinie rzeczki Kięlcznicy na północ 

 wsi Brudzewie pod Studzianną i mniejsza na południe Brudzewie. Wszystkie te 

 wymienione niziny są bagniste i nieprz3 r stepne. 



Pod względem gieologicznym powiat Opoczyński i Konecki, a szczególniej 

 ten ostatni nie przedstawiają wielkiej rozmaitości: cały powiat Konecki i blisko po-* 

 Iowa Opoczyńskiego po rzekę Drzewiczkę, zajęte są przez tryas (kejper). For- 

 macyj a jurajska występuje około Opoczna, Sulejowa i w południowo zachodnim 

 zakątku Opoczyńskiego, wszędzie na niewielkiej przestrzeni. Reszta, to jest pas 

 idący z południo-zachodu na północo-wschód po leAvej stronie Drzewiczki zajęty 

 jest przez napływy. Wapienie występują i są dobywane j)od Opocznem, Białaczo- 

 wem i Sulejowem, a pomiędzy warstwami piaskowca w wielu miejscach występu- 

 je glinka ogniotrwała, jak np. w Goworku pod Rzucowem na brzegu rzeki Jabło- 



