DZIAŁ III. BOTANIKA. 



kaliny, tarniny, leszczyny, kruszyny i dębu; w jednym z takich wąwozów znala- 

 złem wiele okazów Spiraea Aruncus L., dochodzących do ośmiu stóp wysoko- 

 ści. Z pola przeszedłem do lasu Borkowickiego, następnie do Radestowskiego 

 i Ninkowskiego, kierując się w stronę Politowa. Wspomniane lasy przedstawiają 

 ten sam charakter co i Chlewiskie w dolnej części, t. j. składają się prawie z sa- 

 mych sosen. Na drugiej i trzeciej ekskursyi nie znalazłem ani rzadszych ani cha- 

 rakterystycznych dla tych miejscowości roślin, a tylko bliżej poznałem samo poło- 

 żenie ich i grunt. Podczas trzeciej ekskursyi poznałem rzekę Jabłonicę od wsi 

 Jabłonicy do Rzucowa, dno jej jest nadzwyczaj kamieniste, a przy Goworku 

 z dna rzeki występuje skała piaskowcowa i tworzy progi. Przy młynie Go worku 

 nad brzegiem rzeki, pomiędzy warstwami piaskowca występuje glinka biała ognio- 

 trwała. Wyżej rzeka Jabłonica przy Goworku i pod Rzueowem tworzy dosyć 

 obszerne stawy. Las Rzucowski, położony na wzgórzu tuż nad stawem, posiada 

 liczne doły, które pozostały jako ślady kopalń rudy żelaznej, składa się przeważnie 

 z sosny, a tylko w głębi jego trafiają się dęby. Co do roślin zielnych to można 

 po wiedzióć, że ich jest wiele, ale wszystkie zdrobniale. Powracając z ekskursyi 

 przez Ninków zauważyłem oprócz pospolitych roślin: B ry oni a alba L., Sym- 

 phytum officinale L., Cochlearia Ar mor ac i a L.; dwie ostatnie chociaż 

 gdzieindziej należą do pospolitości, w Opoczyńskim i Koneckim powiecie są bar- 

 dzo rzadkie. 



Dwunastego Lipca opuściłem Konecki powiat udając się do Opoczyńskiego. 

 Na pierwsze stanowisko w nim wybrałem Białaczew, dokąd się udałem jadąc przez 

 Borkowice, Rudno, Niwy, Janko wice, Kuźnice, Ruskibród, Kasprów, Gowarczew, 

 i Skroninę. Za Borkowicami rozciąga się ta sama dolina, którą poznałem w Poli- 

 towie, tylko tu znacznie zwężona, z obydwoma brzegami wysokiemi jak przy Poli- 

 towie i Borkowicach i dla tego wyjazd z niej jest bardzo trudny (wąwozem). 

 Z początku droga prowadzi po wyniosłości przez Rudno i Niwy. Wyniosłość ta 

 dosyć równa jakby płasko wzgórze, tworzy wododział pomiędzy rzeką przepływa- 

 jącą obok Borkowic a rzeką Radomką. Ku wschodowi zniża się ona i tym sposo- 

 bem doliny obudwu rzek stopniowo się zlewają w jednę. Z Niw droga spuszcza 

 się w dolinę rzeki Radomki, a od Jankowie już idzie doliną rzeki wzdłuż prawego 

 jej brzegu. Dolinę otaczają z dwu stron znaczne wyniosłości pokryte lasami, 

 z których jedne należą do dóbr Borkowickicb, drugie do Przysuskich. Dolina 

 przedstawia nadzwyczaj malowniczy widok. Rzeka tworzy tu kilka wielkich sta- 

 wów dostarczających siły poruszającej przy wielkich piecach, których tu spotka- 

 łem dwa. Od Rudna do Ruskiego brodu wzdłuż całej drogi napotykałem wiele 

 domków czystych z ogródkami, właścicielami których są górnicy lub tak zwani 

 gwoździarze. W ogródkach oprócz zwyczajnych roślin, jak nagietków, maku 

 i fasoli, prawie we wszystkich widziałem boże drzewko, centifolią i pasternak. Od 

 Ruskiegobrodu droga moja skierowała się na zachód i przeszła stopniowo na wy- 

 niosłość bardzo obszerną, ciągnącą się prawie do samego Gowarczewa na przestrze- 

 ni milowej. Wyniosłość ta dziś nieurodzajna, piaszczysta, a w części kamienista 

 i pusta, była kiedyś pokryta obszernemi lasami, z których dziś pozostały tylko 

 krzaki. Ziemia pokryta samemi tylko wrzosami, mchami, sitowiem i borówkami, 

 gdzieniegdzie zagłębienie napełnione wodą, która widocznie nie może wsiąkać 



