SPRAWOZDANIE Z WYCIECZKI A EJSMONDA. 



93 



czy wiście, jest tu glinka biała, być może, że jest porcelanowy, ale kopalnie jej 

 znajdują się w pierwotnym stanie, kopią, ją tylko włościanie, używając do bielenia 

 ścian. Za górą, pomiędzy Smogorzewem a Pomykowem, w kierunku od Pomyko- 

 wa ku Smogorzewu, przepływa strumień z czystą i bystro płynącą wodą. W do- 

 linie jego, pod górą piaskowcową, kopią właśnie ową glinkę porcelanową. Piasko- 

 wiec występuje na powierzchnię ziemi, warstwy jego pochylone są ku północo- 

 wschodowi. Na łąkach, polach i w ogrodach, rośliny same tylko zwyczajne wi- 

 działem. Ze Smogorzewa wróciłem do Rusinowa i po drodze obserwowałem 

 jeszcze rośliny, notując te, których niezdążyłem zapisać lub pominąłem idąc do 

 Smogorzewa. Z Rusinowa jeszcze raz powróciłem do Di-zewicy, ale tam nie ba- 

 wiąc długo, przez Gielniów, Goździków, Przysuchę, Skrzynno i Wolanów, wróci- 

 łem do rodziny, ażeby cokolwiek odpocząć. 



W pierwszych dniach Sierpnia (3), powtórnie wybrałem się na wycieczkę, 

 tym razem w celu poznania wschodniej, północnej i zachodniej części powiatu 

 Opoczyńskiego. Zacząłem od Komorowa, leżącego prawie na samej granicy 

 z Radomskiem; położenie jego jest dosyć niskie, można powiedzieć na równinie, 

 bez żadnej większej wody. 



Ku południowi w stronę Skrzynna, powierzchnia się wznosi, tworząc przy 

 Zbożennie, Skrzynnie i Wieniawie gwałtowne przejście do doliny rzeki Radomiu, 

 tworząc rażące podobieństwo do takiego samego wzgórza około Politowa, Rode- 

 stowa i Borkowic. Wzgórze Komorowskie przedstawia bardzo urodzajną pszen- 

 ną ziemię, której główną składową częścią jest glinka z miałkim piaskiem; uro- 

 dzajny ten grunt ciągnie się niewielkim pasem, poczynając od wsi Kamienia do 

 Zbożenny i Skrzyńska pod Przysucha. Na północ od Komorowa zajmują zna- 

 czną przestrzeń piaski i pastwiska wilgotne, a jeszcze dalej na północ, dosyć zna- 

 czne wzgórza, porośnięte łasem. Z Komorowa zrobiłem dwie wycieczki, jednę do 

 Skrzynna i Zbożenny, powracając przez Zagórze, a drugą do lasu Komorowskiego 

 i na pola. Skrzynno, niegdyś znaczne miasto, dziś osada rolnicza, położone jest 

 w dolinie rzeki Radomki; część gruntów należących do tego miasta jest dobra, 

 mianowicie grunty położone na wzgórzu, graniczące z takiemiż Komoro wskiemi; 

 grunty zaś leżące po prawej stronie Radomki, w stronie Sokolnik Mokrych, są ni- 

 skie. W tej stronie rosciągają się łąki i niezłe grunty, w kierunku zaś Borkowic 

 i Żukowa, na wzgórzu, leżą grunta kamienisto-piaszczyste. Tutaj także występu- 

 je piaskowiec, który lamią, używając go za materyjał budowlany. W okolicy 

 Skrzynna wielki jest brak lasu, w promieniu mili wcale go niema, najbliższy las 

 jest dopiero pod Przysucha, tak zwany Borek, a drugi za Komorowem na północ. 

 Rzeka Radomka, na nieznacznej przestrzeni od Zbożenny do Wieniawy, tworzy 

 trzy wielkie stawy, z których jeden w Zbożennie, drugi w Skrzynnie i trzeci 

 w Wieniawie; z tych dwa, mianowicie w Zbożeniiie i Wieniawie są bardzo zaro- 

 śnięte, a Skrzynecki zupełnie czysty, cokolwiek tylko przy brzegach, w miejscach 

 niedostępnych — błotnistych, zarośnięty tatarakiem i trawami. Przeciwnie av Zbo- 

 żennie i Wieniawie, oprócz mnóstwa gi/zybieni i grądzieli (Nymphaea i Nuphar) 

 pokrywających swojemi liśćmi i kwiatami zwierciadło wody, przynajmniej polowa 

 stawu zarośnięta jest wysokiemi roślinami wodneini, jak np. Scirpus lacustris 

 L., Typha latifolia L., Phragmites communis Trin. W Skrzynnie i Zbo- 



