96 



DZIAŁ III. BOTANIKA. 



a grunt na wyższych miejscach piaszczysty, nieurodzajny, tylko na wzgórzu pół- 

 nocnem za Brudzewicami część gruntów jest żyzniej sza, dolina za Brudzewicami 

 na zachód ciągnie się w kierunku północno-zachodnim, i tu jest las należący do 

 Księztwa Łowickiego, oddziela on Brudzewice od Studzianny. Za lasem grunt 

 się wznosi i w najwyższym punkcie jego leży Studzianną, otoczona na zachodzie 

 i południu równiną piaszczystą. W Brudzewicach zatrzymałem się dwa dni, z tych 

 jeden przeznaczyłem na poznanie flory wsi Brudzewie, łąk bagnistych i lasu poło- 

 żonego na wzgórzu na południowej stronie doliny, drugie*go dnia poznałem wzgó- 

 rza położone na północ Brudzewie, las leżący w dolinie pomiędzy Brudzewicami 

 a Studzianną i sarnę Studziannę. Na wsi nic osobliwego nie znalazłem z wyjąt- 

 kiem obfitości Cirsium arvense Scop. na polu przy drodze: las na południe 

 doliny złożony z samej sosny i tylko dalej na południe, gdzie grunt się zniża i jest 

 bagnisty, charakter lasu się zmienia; tu znajduje się wiele krzewów leśnych i drzew 

 lubiących wilgoć jak olszyna, wierzbina, wiele wrzosu i gruszyczek, a zioła podo- 

 bne do ziół lasu w Eozwadach. Tu znalazłem Astrantia major L., Sangui- 

 sorba officinalis L., Lotus uliginosus Schkuhr., Comarum palustreL. 

 Yaccinium uliginosum L., Molinia coerulea Mnch. Na drugiej ekskur- 

 syi, na wzgórzu polożonem na północ od Brudzewie, występują kawałki wapienia 

 zbitego, jurajskiego, grunt gliniasty, za wzgórzem w odległości kilku wiorst roz- 

 ciągają się błota, przez które przepływa rzeka Kilcznica. Las oddzielający Bru- 

 dzewice od Studzianny taki sam, jaki poznałem na pierwszej ekskursyi, w nim 

 znalazłem wiele Rubus fruticosus. Za lasem na łąkach pod Studzianną ro- 

 śnie bardzo wiele Drosera rotundifolia L., Pedicularis sylvatica L., 

 Parnassia palustris L., Oxycoccos palustris Pers. W Studziannie około 

 domów rośliny zwyczajne. 



Dziesiątego Sierpnia wyruszyłem dalej w drogę, kierując się na południe 

 w stronę Opoczna do Libiszowa, stąd do Kunic i nakoniec do Sulej owa. Przeje- 

 żdżając ze Studzianny do Libiszowa na przestrzeni dwu mil nie spotkałem ani 

 jednej wioski, przejeżdżając tę drogę można nabrać pojęcia o Sacharze; powierz- 

 chnia nierówna, w części pokryta lasem sosnowym z brzeziną i jałowcem, a reszta 

 leży odłogiem. W miarę przybliżania się do Libiszowa napotykałem coraz wyż- 

 sze wzgórza piaszczyste stożkowate. W lesie gdzie położenie niskie można zna- 

 leźć dość wiele roślin. Na piaskach rośnie Oenothera biennis L., Graleopsis 

 Ladanum L., Convolvulus arvensis L., Euphorbia Cyparisias L., 

 Peucedanum Oreoselinum Monh., Corynephorus canescens P. B., 

 Scleranthus perennis L., Panicum glabrum Graud., Verbascum Tha- 

 psus L., a także bardzo wiele Gypsophila fastigiata L. Przed samym Libi- 

 szowem niedaleko rzeki Drzewiczki rozciąga się niewielka dolina z rzeczką wpa- 

 dającą do Drzewiczki. Wieś kościelna Libiszów jest zamożną, leży na wzgórzu 

 gliniastem, grunty posiada dobre, które ciągną się do Opoczna i przechodzą na 

 drugą stronę rzeki sięgając prawie pod sam Mroczków. W Libiszowie zatrzyma- 

 łem się na tak długo, ażeby zanotować wszystkie rośliny we wsi, na łąkach i po- 

 lach. Wyjeżdżając z Libiszowa do Kunic widać na polach wiele maku polnego, 

 dalej grunt się zmienia z gliniastego na piaszczysty. W Bukowcu, położonym nie- 

 daleko za Libiszowem na wszystkich trawnikach i przy drodze zwraca na siebie 



