MATERYJAŁY DO FAUNY SKORUPIAKÓW Z. FISZERA. 



197 



Taki stan rzeczy trwał do czasu ukazania się wyżej cytowanej pracy prof. 

 Brauera, której zasługą, jest wskazanie różnic zachodzących pomiędzy okazami 

 różnego wieku, a obok tego wykazanie cech, które jako charakterystyczne do 

 oznaczania gatunków i rodzajów uważać nałeży. Na podstawie cech przez prof. 

 Brauera podanych, przystąpiłem do badania form Przekopnic krajowj^ch. 



Rodzina Przekopnic zawiera dwie formy stanowiące typy rodzajowe: Le- 

 pi duru s i Apus. 



llodzaj JLepidurus (Leach). 



Wręga tarczy grzbietowej jest zwykle krótka, sięga ona na przód załedwie 

 do '/ 3 długości tarczy grzbietowej. W jednym tylko wypadku (L. Lubbocki 

 Br.) wręga przebiega przez całą długość tarczy. 



Ostatni pierścień odwłoka zakończony długą płaską tarczą ogonową. 



Witki pierwszej pary odnóży krótkie, złożone z 15 — 20 członeczków. 



Medzaj A p u s. 



Wręga tarczy grzbietowej przebiega przez całą jej długość i sięga na przód 

 aż do płaszczyzny głowy. 



Ostatni pierścień odwłoka nie ma tarczki ogonowej i jest tępo ucięty. 

 Witki pierwszej pary odnóży długie, złożone z 50 — 60 członeczków. 



Cechy rodziny Przekopnic (Apodidae). 



Ciało. Większa część wrzecionowatego ciała, złożonego ze znacznej liczby 

 pierścieni, pokryta jest owalną, szeroką, na boki nieco wyciągniętą tarczą grzbie- 

 tową, która z tyłu głęboko jest wycięta. Ilość pierścieni nieokrytych tarczą jest 

 stalą dla rozmaitych gatunków, zmienia się jednak z wiekiem zwierzęcia. W ro- 

 ftzaju Lepidurus liczba pierścieni nieokrytych tarczką jest zwykle mniejsza 

 aniżeli u rodzaju Apus i wynosi w pierwszym wypadku od 5 — 15 w drugim zaś 

 dochodzi nawet do 30. Na przedniej części tarczy zrośniętej z głową i trzema 

 pierścieniami piersiowemi osadzona jest para oczu złożonych; tuż zaś za niemi po 

 środku głowy leży oko pojedyńcze. Wzdłuż tarczy środkiem ciała przebiega tak 

 zwana wręga grzbietowa, której długość jest charakterystyczną cechą rodzajową. 

 Z obu stron wręgi umieszczony jest parzysty organ karkowy (Nackenorgan) wy- 

 dłużony i z koncentrycznych części złożony. Osobniki w stanie dorosłym mają 

 zwykłe jedne tylko parę czułków, w rzadkich zaś wypadkach (Packard, Zaddach) 

 pozostaje nadal i druga para tak charakterystyczna dla wczesnych stadyjów 

 rozwoju. 



Odnola paszczotoe. Warga górna pokrywająca z góry inne organy szczę- 

 kowe, przedstawia się jako szeroka a plaska tarcza ku przodowi nieco zwężona 

 i tępo ucięta (Tab. XII fig. 1 l). Zuwaczki są silnie zbudowane; każda z nich jest 

 u nasady zgrubiała, ku wierzccholkowi spłaszczona z brzegiem opatrzonym 8-iu 

 poprzecznie karbowanemi ząbkami (Tab. XII fig. 1 k). Szczęk odróżniamy 2 pary. 



