200 



DZIAŁ III. ZOOLOGIJA. 



ułatwienia porównania podaję rysunki nogi 4-ej pary gatunku B ran chip us 

 abiadi (Brauer) i nogi 6-ej pary gat. Limnadia africana (Br.), jak je po- 

 daje prof. Brauer. Piaty odpowiadające sobie wzajemnie oznaczone są jedno- 

 stajne mi znakami. Lecz jeżeli ogólny typ budowy nóg pozostaje u wszystkich 

 rodzajów jednakowy, to przecież położenie płatów poszczególnych zmianom ule- 

 ga, tak dobrze jak stopień ich rozwoju. I tak-, odmienne jest ustawienie dwu 

 płatów wierzchołkowych mianowicie płata szczytowego a i brzeżncgo bocznego b. 



U Limnadyi piat krawędziowy & jest niewykształcony, natomiast wysu- 

 wa się on u Branchipusa ponad płat szczytowy tak, że ten ostatni raczej bocz- 

 nym nazwaćby wypadało. Ilość piatów wewnętrznych również zmianom pe- 

 wnym ulega. U Przekopnic jest ich zawsze 4. Natomiast u Limnadyi zrastają 

 się one niekiedy ze sobą tworząc kilka płatów większych (np. 9-ta para nóg). 

 W rodzaju Branchipus płaty te są zwykle niewyraźnie oddzielone od siebie. 



Modt&aj Itepidums (Leach.) 



Do niedawna zaliczano do tego rodzaju je Jen tylko gatunek w Europie, 

 a mianowicie Lepidurus productus (Bose.) Cechy tego gatunku podaję po- 

 niżej zestawione w tablicy porównawczej. Przed dwunastu laty opisał prof. 

 Brauer nowy gatunek L. Lubbocki, gatunek różniący się od dawnego kształ- 

 tem organu karkowego, obecnością brodawek kolczastych na ostatnim pierścieniu 

 odwłoka, długą a szeroką tarczą ogonową, większą ilością beznogich pierścieni, 

 a co najważniejsze zupełnem wykształceniem wręgi grzbietowej. Widzimy więc 

 z wyszczególnionych charakterów, że Lepidurus Lubbocki łączy w sobie 

 cechy obu rodzaj óav, ma bowiem tarczkę ogonoAvą zaś obok niej zupełną wręgę 

 grzbietową, jest zatem formą pośrednią między rodzajem Lepidurus i Apus. 

 Prawdopodobnie będzie on przy dalszym rozwoju naszej wiedzy o Przekopnicach 

 gdy gatunki do niego podobne poznane zostaną, jako nowy typ rodzajowy uznany, 

 zanim to jednak nastąpi uważać go musimy jako formę pośrednią, wielce niedogo- 

 dną dla systematyki. Badając okazy Przekopnic znajdujące się w zbiorze lwowskie- 

 go gabinetu zoologicznego i okazy przez prof. Dr. Dybowskiego z okolic Warsza- 

 wy i Janowa przywiezione, przyszedłem do przekonania, że kierując się cechami, 

 jakie prof. Brauer uznał za charakterystyczne dla określenia gatunków, należy 

 okazy naszego kraju uważać jako nowe gatunki; dotyczy się to obu rodzajów, tak 

 dobrze rodzaju Apus jak i rodz. Lepidurus. Co do tego ostatniego przeko- 

 nałem się, że cechy charakterystyczne jakie znajdujemy u egzemplarzy galicyj- 

 skich są odmienne od tych j aide wzięte zostały dla rozróżnienia Lepidurus pro- 

 ductus i L. Lubbocki. 



W podanej tu tablicy porównawczej wszystkich trzech gatunków europej- 

 skich uwydatnić się starałem znamiona ich charakterystyczne. 



