I 



Tablica porównawcza gatunków krajowych z rodzaju Apus. 



Apus cancrif. (Schafłer) wedł. Grubego 



Apus varsoviensis n. s. 



Apus haliciensis n. s. 



Apus lublinensis n. s. 



Tarcza kształtu owalnego. 



Wcięcie tylne opatrzone z Itiiżdej 

 strony 12-tu ząbkami. 



Wręga tarczy grzbietowej zupełna. 



Wszystkich pierścieni ciała 34 

 (11 + 23), z tych 16 nieokrytych 

 tarczą,. 



5 — 6 pierścieni beznogich. 



Długość ciała l 3 /, mm. 



Tarcza duża owalna, z boków nie- 

 wiele ściśnięta, wzdłuż wręgi grzbie- 

 towej lekko wypukła. Brzeg prze- 

 dni ma kształt prawie półkola. 



Wcięcio tylne tarczy grzbietowej 

 opatrzoue z każdej strony 1 3 ząbka- 

 mi, w wierzchołku zaś jednym sil- 

 niej rozwiniętym kolcem (zatem 

 razem 27 ząbków). 



Wręga tarczy grzbietowej zaj um- 

 je więcej niż -J 3 tarczy. 



Organ karkowy mało widoczny, 

 zupełnie prosty. 



Ostatni pierścień odwłoka kilka ra- 

 zy wycięty. Wcięcie środkowe uzbro- 

 jone dwoma większemi i kilkoma 

 mniejszemi kolcami. Na stronie 

 grzbietowej ostatniego pierścienia 

 znajduje się jeden silnie rozwinięty 

 ząb po środku i po dwa z boków, 

 (trzeci mniejszy przypada już na 

 stronę spodnią pierścienia). Z obu 

 stron środkowego kolca są dwie uzę- 

 bione brodawki. Spodnia powierz- 

 chnia pierścienia gładka nieuzębinna. 



Wszystkich pierścieni wrzeciono- 

 watego ciuła 33, z tych 6 nieokry- 

 tych tarczą. 



6 pierścieni beznogich. 



Dług. ciała: . 48 mm 

 Dług. tarczy:. 41 mm 

 Szer. tarczy:. 31 nim 



Warszawa. 



Barwa ciała pod działaniem alko- 

 holu jasno bronzowa. 



Tarcza podłużnie owalna, z boków 

 siluie ściśnięta. Brzeg przedni ma 

 kształt paraboli. Krawędzie boczne 

 w tył mocno zbieżne. 



Wcięcie tylne tarczy grzbietowej 

 opatrzone z każdej strony 15* — 16 

 ząbkami, na wierzchołku zaś jednym, 

 większym (zatem razem 31 — 33). 



Wręga grzbietowa zajmuje -L 

 części całej długości tarczy. 



Organ karkowy wyraźny, lekko 

 wygięty. 



Ostatni pierścień odwłoka wycięty 

 kilka razy. 



Uzbrojenie podobne jak u poprze- 

 dniego z tą jednak różnicą, że powy- 

 żej zęba środkowego są jeszcze dwa 

 ząbki małe, z boków zaś po stronie 

 spodniej po dwa kolce mniejsze. 



Największy płat na pierwszej pa- 

 rze odnóży wydłużony i ostro z obu 

 stron zakończony. 



Wszystkich pierścieni 33, z tych 

 14 nieokrytych tarczą. 



5 pierścieni beznogich. 



Dług. ciała: . . 36 mm 

 Dług. tarczy: . 25 mm 

 Szerok. tarczy:. 19 mm 



Galicyja. 



Barwa ciała okazów przechowa- 

 nych w alkoholu białawo -żółta, przód 

 tarczy ciemno-bronzowy. 



Tarcza jajowata, z przodu zwężo- 

 na, płaska. 



Wcięcie tylne tarczy grzbietowej 

 opatrzone z każdej strony 14 ząb- 

 kami, koniec wręgi grzbietowej zaś t 

 jednym kolcem (zatem razem 29). ' 



Wręga grzbietowa zajmuje pra- 

 wie 2 / 3 części całej długości tarczy. 



Organ karkowy silnie wypukły 

 i wygięty. 



Ostatni pierścień odwłoka tak sa- 

 mo ukształcony jak u gatunku war- 

 szawskiego. 



Największy płat na pierwszej pa- 

 rze nóg szeroki a końce jego zao- 

 krąglone. 



Wszystkich pierścieni ciała 33, 

 z tych 11 nieokrytych tarczą. 



5 pierścieni beznogich. 



Dług. ciała: . . 26 mm 

 Dług. tarczy: . 18 mm 

 Szerok. tarczy: 15 mm 



Lubelskie. 



Barwa ciała pod działaniem nlko- 

 hohi oliwkowo-zielona. 



Do rodzaju Apus zaliczano dotychczas tylko jeden gatunek europejski, a mianowicie: Apus eancriforrais (Schaffer). Badając 

 jednak okazy do tego gatunku należące, a pochodzące z rozmaitych okolic naszego kraju, przyszedłem do tego przekonania, że 

 cechy wyróżniające je od siebie są zbyt wyraziste, aby wszystkie formy obejmować się dały pod jedną zbiorową nazwą gat. „cancriforniis." 



Trudno dzisiaj stanowczo powiedzieć, czy formy przeżeranie odróżnione dadzą, się utrzymać w przyszłości, gdy poznamy okazy 

 pochodzące z całego obszaru naszego kraju, czy się pomiędzy niemi nie znajdą formy przechodowe. O doniosłości przeto cech, przeże- 

 ranie użytych w celu odróżnienia trzech form typowych, dzisiaj jeszcze wyrokować nie można, to tylko podnieść muszę, że cechy te od- 

 dały już ważną przysługę nauce, bo posłużyły do odróżnienia form Przckopnic pochodzących z Ameryki, Afryki i Azyi, więc słusznie 

 spodziewać się należy, że i dla naszej fauny użytecznerai stać się powinnny. 



