MATEKTJAŁY DO ZOOGRAEII A. WAŁECKIEGO, 



221 



przez rodzaj Galeopithe cus do Lemurów, następnie przez ich pośrednictwo do 

 małp. Już Lineusz zbliżenie to oceniał zaliczając Niedoperze clo najpierwszego 

 w gromadzie Młaków rzędu, który nazwał Primates (przodujące, naczelne), 

 a w rzędzie tym tylko trzy objął rodzaje: Homo, Si mi a, Vespertilio. 



Uzębienie Niedoperzy jest zupełne, t. j. posiadają zęby wszystkich trzech 

 form, przodowe, kły i trzonowe. U Niedoperzy owadożernych zęby przodowe 

 u góry są mniej liczne niż u dołu (u Podkowców u Gładkonosych — -j. 

 Kły bardzo ostre i znacznie wzniesione, zęby trzonowe dwojakie: przedtrzonowe 

 małe z boków ścieśnione z każdej strony po 1 do 3, trzonowe właściwe wszędzie 

 po 3 znacznie szersze, niejako złożone z dwu pryzm trójkątnych z wystającemi 

 na powierzchni żującej ostro sęczkowatemi narożnikami i łączącą je ostrą krawę- 

 dzią łamaną w zygzak, 



Niedoperze jako zwierzątka latające i nocne najmocniej mają wykształco- 

 ny zmysł słuchu i dotyku, u wszystkich naszych oczy są małe, zaś koncha uchowa 

 bardzo obszerna a błony lotne delikatne i nader czule, prócz tego u niektórych 

 znajdują się również czule narosty nagie na nosie. Futerko pokrywające ciało 

 delikatne, włos u wszystkich cienki i miękki, lecz u jednych bez połysku ba wełni- 

 sty, szary, na innych połyskowny, niejako jedwabisty, barwny; u pierwszych 

 i błony zwykle śą cieńsze przeświecające, blade, u di-ugich jędrniej sze i śniade. 



Znane są doświadczenia nad oślepionemi niedoperzami, które jedynie czu- 

 łością błon kierowane, unikają w locie i omijają wszelkie zawady, lecz i bez po- 

 zbawienia wzroku przekonać się łatwo jak odmiennie zachowuje się puszczony 

 w pokoju ptaszek i niedoperz, pierwszy uderza zwykle na oślep głową o szybę, 

 drugi za zbliżeniem się do niej nagle się zatrzymuje, a krążąc po pokoju nie za- 

 czepi o żaden przedmiot. Pod względem dzielności lotu wielka pomiędzy niedo- 

 perzami zachodzi różnica. Gatunki celujące szybkością i wysokością lotu odzna- 

 czają się skrzydłem długiem i wąskiem, przytem najczęściej mają ucho małe, bło- 

 ny jędrne, włos połyskowny; należą przeważnie do rodzaju Vespe r u go. Nie- 

 doperze zaś mające lot słaby lub ciężki i niski, mają ski\zydła szerokie, uszy duże, 

 błony wiotkie, włos szary, należą do rodzaju Vespertilio i PI e co tu s. 



Pod względem właściwości lotu można je ustawić w następnym porządku: 



1. Lot wysoki szybki i równy, poruszenia skrzydeł drobne mało widoez- 

 ne. Y-go Noctula, V-go Leisleri, V-go discolor, M. Schreibersii. 



2. Lot szybki, zwinny, wyższy lub niski, w nagłych zwrotach zataczający 

 koła, poruszenia skrzydeł bardzo częste. V-go Nathusii, V-go pipistrellus, 

 V-lio mystacinus, (V-lio Daubentonii). 



3. Lot silny lecz nie szybki i niezbyt zwrotny, rozmachy skrzydeł obszer- 

 ne. V-go borealis, V-go serotinus, P. Barbastellus, V-lio dasycnemus. 



4. Lot ciężki, pracowity, mało zwrotny, rozmachy skrzydeł obszerne, po- 

 wolne. V-lio murinus, V-lio Bechsteini (V-io Nattereri). 



5. Lot motyli, w podrzutach ku górze i na boki, nie wysoki i nie szybki, 

 rozmachy skrzydeł obszerne. PI. auritus, Eh. Hippo sideros. 



Jedną z bardzo stałych i dogodnych cech do odróżnienia niedoperzy 

 jest wielkość wzrostu, podaną też jest ona dla każdego gatunku w tablicj^ sy- 

 noptycznej. Pod względem wzrostu następują one po sobie w następującej kolei: 



