L2 



DZIAŁ IV, ANTKOPOLOGIJA. 



mieszczane są one w różnych mniejszych rozprawkach pisanych przez p. Treichel, 

 zatytułowanych zwykle: Volksthiimliches aus der Pflanzenwelt, besonderes fur 

 West-Preusen. Głównym celem p. Treichel było, jak się zdaje, zebrać różne 

 gusła i zabobony, jakie lud polski do niektórych roślin przywiązuje, przytem je- 

 dnak podaje on nazwy ludowe. Wielką liczbę nazw podanych w rocznikach sta- 

 rałem się sprawdzić i przekonałem się, że cały zbiór zasługuje na wiarę. 



W spisie niżej umieszczonym podaję naprzód nazwę łacińską w porządku 

 alfabetycznym., a za nią botaniczną nazwę polską bot., zwykle podług podręcz- 

 nika Jerzykiewicza (Poznań 1874 ludową nazwę oznaczyłem przez lud., ka- 

 szubską przez kasz.. Liczne nazwy kaszubskie są te same co w polskim języku, 

 podałem je jednakże w formie tego narzecza. Tam gdzie nie mogłem się dowie- 

 dzieć do jakiego gatunku nazwa się odnosi, lub jeżeli odnosi się do więcej gatun- 

 ków, podałem tylko nazwę rodzajową. Jeżeli akcent kaszubski różni się od pol- 

 skiego, położyłem na zgłosce z przyciskiem znaczek ('). 



Abies excelsa Poir. bot. świerk, kasz. dana, z dolnoniemieckiego Danne, 

 albo też jaglia. Jeglia odpowiada litewskiemu egle, uschłe liście drzew iglastych 

 nazywają Kaszubi iglina. Abies alba rzadko się zdarza i nie bywa przez lud 

 od pierwszej odróżnianą. 



Achillea millefolium L. bot. i lud. krwawnik, kasz. pokr^tnik, w na- 

 rzeczu Wendów marchijskich trzawnik, podług: Schulenburg, Wendisches 

 Volksthum filtr. 203, a krzawnik podług: Ascheron, Flora von Brandenburg 

 1. 1 str. 323. 



Acorus Calamus bot. tatarak, kasz. kalmus. 



Aconitum bot. tojad, lud. korki, kasz. skorci t.j. korki, korek oznacza 

 w Prusach Królewskich pantofel z drewnianą podeszwą, pierwotnie pewnie z ły- 

 ka czyli kory był robiony, jak nazwa wskazuje. 



A 1 o e, jeden gatunek hodowany w doniczkach nazywa lud. i kasz. cepcl- 

 fia, prawdopodobnie z dolnoniemieckiego Zippelfi, który to wyraz jest zepsutym 

 łacińskim sempervivum, bo i tę roślinę Niemcy w narzeczu Zippelfi nazywają. 



Anthriscus bot. czechrzyca, kasz. morta. 



Arthemisia absynthiumL. bot. i lud. piołun, kasz. psa (t.j. psia) ruta. 

 Art. vulgaris L. bot. i lud. by lica, kasz. beleca. 



Art. silvestris L. lud. bylica, kasz. bzdecha, ale zdaje się że wyrazu 

 bzdecha używają Kaszubi i przy innych roślinach niemiło pachnących. 



Aspidium filix mas. i Polypodium vulgare bot. i lud. paproć, 

 kasz. paparc. 



Aster Linosyris Bernh. lud. michałki. 



Avena sativa lud. owies, kasz. ows. 



Bellis perennis bot. stokrotek, kasz. knopki, z niemieckiego knopf 

 — guzik. 



Brassica napus L. bot. i lud. brukiew, kasz. wreka lub kryczka. 



Calla palustris, kasz. teczk lub tuczk, co odpowiada polskiemu tuczek, 

 używa się w niektórych okolicach Kaszub na pokarm dla świń, więc od tuczenia 

 ma nazwę. W Prusach Książęcych nazywają tę roślinę podobno kaczynek lub 

 kaczyniec, ale czy nie zaszła tu pomyłka zCaltha palustris? 



/ 



