DZIAŁ IV. ANTfeOPOLÓGIJA. 



Zamieszczony w tomie IX Rocznika Towarzystwa Przyjaciół Nauk po- 

 znańskiego artykuł niepoclpisanego autora „Wspólności rodowe, tworzenie się 

 herbów i nazwisk familijnych w Polsce" (str. 39 — 55), nie przynosi żadnych no- 

 wych zasobów lingwistycznych. Krótka rozprawka Zygmunta Glogiera „Imiona 

 starodawne polskie" w Biblijotece Warszawskiej r. 1878 t. II str. 211 — 223 składa 

 się przeważnie z spisu imion staropolskich, bez szczegółowych wyjaśnień języko- 

 znawczych i wskazówki źródeł; na str. 222 autor trafnie, ale bardzo zwięźle mówi 

 o rodowodzie imion, miejsc i ludzi i kończy uwagą, a raczej wnioskiem praktycz- 

 nym, który pozwalam sobie przytoczyć na końcu rozprawki mojej. 



Najobszerniejszą z najnowszych prac ') nad nazwiskami rodowemi, ile od 

 dawnych imion pochodzą, jest książeczka K. Stadnickiego „Przyczynek do heral- 

 dyki polskiej w średnich wiekach" Lwów 1879, str. przeszło 300 w 16-ce. Byłaby 

 ona cennym materyjałem dla lingwistów, gdyby szanowny autor, zebrawszy cier- 

 pliwie prawie wszystkie dawnopolskie imiona, rozsiane po kronikach, aktach i in- 

 ny ch zabytkach, raczył podawać przy każdem bez Ayyjątku imieniu datę jego i źró- 

 dło, jak to uczynił np. Baudouin de Courtenay; zrobił to dla niektórych tylko, a skut- 

 kiem tego ktokolwiek z pracy jego chce naukowo korzystać, musi sam na nowo szpe- 

 rać po źródłach. Prócz tego lingwistyczne zestawienia K. Stadnickiego są zgoła nie- 

 fortunne. Tak np. imię „Nazyr" i obok ród „Nazarewicz;" kto, kiedy i gdzie był 

 tym Nazyrem, skąd się do spisu dostał, o tern ani słowa; a jakim sposobem z Na- 

 zyr powstać może Nazarewicz, to druga zagadka. Na str. 57 od imienia Pabian 

 ma być nazwany ród Pabierowskich, od Rospand — Rosperski, od Świnka — Świniar- 

 ski; Bieta ma być Brygidą a nie Elżbietą; znajdujemy imię Bloch, od którego ród 

 Blochów ma pochodzić; czytamy imię Bohun, zamiast Bogun; Boleski ma pocho- 

 dzić od Bolesa, Bokszański od Boxa, Borzykowski od Borzuga, Borek odBorka, 

 Cześnik i Cześnicki od Czesna, Czestka (Honorata?), Dobruchowski od Dobro- 

 chny i t. d. Zresztą nie można zaprzeczyć, iż wiele się można dowiedzieć z książ- 

 ki K. Stadnickiego, ale jej używać należy nader ostrożnie. 



Zasobu do porÓAYnań z innemi językami słowiańskiemi dostarczyły mi na- 

 stępujące źródła: przede wszystkiem wymienione wyżej trzy rozprawy Miklosicza; 

 dalej zaś, do imion czeskich: Kułakowskiego „O puvodu a promenach jmen ro- 

 dnich" (w Czasopiśmie Muzeum czeskiego r. 1860); Tomka: „Dej opis Prahy" część 

 V, Praga, 1882; Brandla „Glossarium illustrans bohemico-moravicae historiac 

 fontes" Berno 1876; do łużyckich: Bronisza ,,Die shwischen Familiennamen in der 

 Lausitz" Budyszyn 1867; do ukraińskich: Sumcowa „Malorusskija familLnyja pro- 

 zwańija" (odbitka z czasopisma „Kijevskaja starina," Styczeń, 1885); do niemiec- 

 kich: Andresena „Konkurrenzen in der Erklarung der Deutschen Geschlechtsna- 

 men,"Heilbron 1883, oraz Heintzego „Die deutschen Familiennamen," Hala, 1882; 

 Avogóle: Ficka „Die Griechischen Personennamen," Gietynga, 1875 2 ). 



') Rozprawki „Najdawniejsze imiona żeńskie i męskie w Polsce,'' drukowanej w Nr. 34 

 roku 187G Tygodnika Ilustrowanego nie mogłem dostać. 



2 ) Przytaczając dzielą powyższe, używam następnych skróceń: Zg.— Ziuberg; Gal.— Sko- 

 rowidz Galicyi; Sgg. — Słownik gieograficzny; Bdp. —dzieło Baudouina de Courtenay; Stad.— dzieł- 

 ko K. Stadnickiego; IIul.— Kułakowski; T.— Tomek; Brl — Brandl; Br.— Broniś; Su.— Sumcow; 

 And.— Andie.-en; Hze.— Heintze; Fi.— Fick„ 



