O IMIONACH WŁASNYCH «). KARŁOWICZA. 



IB 



II. 



Nie zamierzam w rozprawie niniejszej ogarnąć całości, ani całego zasobu, 

 ani nawet schematu całości imion własnych; wobec ogromu materyjalu i prawie 

 nienapoczętej pracy około niego, siły jednostki małej ą do drobnego wysiłku. 

 Ograniczam się więc szczupłym zakresem kilkudziesięciu imion tak zwanych 

 chrzestnych ') i rozpatruję jak się one rozgałęziły, przekształcając się i różniczku- 

 jąc rozmaicie i jak z nich powstały (często z jednego bardzo liczne) dzisiejsze 

 nazwiska rodowe i miejscowe. Zdaje mi się, że przy tej sposobności wyjaśniam 

 po raz pierwszy — jeżeli nie zawsze z pewnością, to przynajmniej z pewnem po- 

 dobieństwem do prawdy — kilkaset nazw rodowych i miejscowych, oraz wskazu- 

 ję (w pewnych razach również po raz pierwszy) drogę rozwijania się tych nazwisk 

 a także znaczenie historyczne niektórych przyrostków czyli końcówek. 



Chciałbym aby studyjum to moje stało się dostępnem szerszemu kołu czy- 

 telników; w tym celu tedy nie układam go systematycznie i schematycznie, lecz 

 staram się iść drogą uogólnienia zjawisk, — od przykładów do wniosków. Zamiast 

 przeto od uwag lub prawideł ogólnych, rozpoczynam od szczegółowego przyjrze- 

 nia się kilku imionom, później formuję zasady, wyjaśniam niektóre icli szczegóły 

 i wreszcie podaję pewną ilość imion, Avraz z ich rozrostem w nazwach ludzi 

 i miejsc, aby czytelnik sam do nich zasady pierwej wyciągnięte mógł już sto- 

 sować. 



III. 



W tym dziale nazwisk, któryśmy sobie zakreślili, wszystkie imiona miejscom 

 we pochodzą tylko od imion ludzkich: wyłączamy na dziś wszystkie inne, pocho- 

 dzące np. od przypadłości gruntowych (gór, lasów, wód i t. d.), od urzędów, rze- 

 miosł i t. p. Mamy więc do czynienia tylko z imionami ludzi w naj ściślej szem 

 słowa rozumieniu, a także z nazwami miejsc, ile one od ludzkich pochodzą. 



Imiona chrzestne prawie Avyłącznie czworakiego są u nas pochodzenia: sło- 

 wiańskiego, hebrajskiego (biblijnego), grecko-rzymskiego . i giermańskiego, na- 

 przykład: Bolesław — Łukasz — Ambroży, Marceli — ■ Fryderyk. Wszystkie 

 one, a przynajmniej ogromna ich większość, ulega zdrobnieniu i skróceniu; 

 tak "niezmienione jak i zmienione te postaci imion służą za punkt wyjścia, po- 

 wiedzmy za osnowę licznym imionom rodowym i miejscowym. Oto kilka przy • 

 khulów: 



Odwieczne, oprócz nam, znane także Czechom i Serbom imię. słowiańskie 

 Bolesław, rozgałęzia się u nas następnie, dając początek licznym imionom ludz- 

 kim i miejscowym: 



1 ) Nazwa chrzestnych stosuje się, właściwie tylko do kościelnych; ze słowiańskich niektó- 

 rym tylko kościoły przystęp dały, w braku innego ogólnego orzeczenia, nazywam i resztę imion 

 słowiańskich chrzestnemi, lecz z zastrzeżeniem powyższem. 



