34 



DZIAŁ IV. ANTROPOLOGIJA. 



że trudno jest orzec, czy jedne czy drugie objaśnienie jest słuszniej szern. Tak np. 

 nazwisko Pohl, Pol (wybierani przykłady z nazwisk u nas znanych) daje się wie- 

 lorako wykładać: albo od miejscoAvośei niemieckiej Poll, albo od wyrazu dolno- 

 niemieckiego pól (— niemiec. Pfuhl, kałuża), albo od nazwiska narodowego, Pole, 

 dawniej Pohle = polak. (And. 102). Nazwisko Meier, pisane rozmaicie (Meyer, 

 Meier, Mayer, Maier i t. d.) daje się wywodzić albo od hebrajskiego meir (jaśnie- 

 jący), albo od dolno-niemieckiego Meier, (po górno-niemiecku Maher= kosiarz) 

 albo od łacińskiego major (And. 96). Nazwisko Linde może pochodzić albo od 

 wyrazu Linde=lipa, albo Lind=wąż. Nazwisko Kurz, Kurtz, Curtius może po- 

 chodzić albo od Kurt == Konrad, albo od kurz=krótki (And. 25). 



Wielo wy kładność taka cechuje imiona własne wszystkich narodów. W po- 

 przednich rozdziałach napotykaliśmy niejeden jej okaz, jak np. gdy była mowa 

 o Duninie (od Dominika lub Danii), o Łukaszu (łąka i kos); w szeregu pochodzą- 

 cych od Chwalisława zamieściliśmy Wał i Wały, nazwy, które mogą. równie do- 

 brze od wałów (sypanych) pochodzić. .Rozpatrując cały zasób nazwisk naszych, 

 spotykamy tak zwane konkurencyje na każdym kroku. Oleśnica (od Aleksandra 

 lub Alexego), tracić może o początkowe i plątać się z osnowami od lasu; spieszcze- 

 nia i zdrobnienia Andrzeja i Henryka, plączą się w postaci Jędrychowa i innych 

 podobnych; nazwisko Ciszkiewicz objaśnić można, jako skrócone z Franciszki e- 

 wicz, a także jako pochodzące od Cicha, skróconego z Cichomira; Biedrzyński 

 wykładać można albo od Fryderyka (spieszczone czeskie Bedrich), albo od jakie- 

 goś człowieka przezwanego Biodro, albo, przez różniczkowanie dwu b, zamiast 

 Biebrzyński = Bobrzyński; Chlebowski wywodzić można albo od Chlebowa, to zaś 

 od chleba, albo też od św. Gleba, porów. Hlebowicz, Hłebicki, Hlibicki; Gorzkow- 

 ski pochodzić może albo od Grzegorza (Grzegorzkowski), albo od Goi-zka, skró- 

 cenia Gorzyslawa; Lemiszewski, Lemiesze wski da się wyprowadzić albo od lemie- 

 sza, albo od Jeremijasza, zważywszy że istnieje nazwisko Remiszewski, oraz że Ka- 

 szubi naszą bajkę o Madeju opowiadają o Remiaszu, oczywiście Jeremijaszu. 



Jak trudno^ przebyć zwycięsko tę Scyllę i Charybdę konkurencyi, widzi- 

 my na głębokim znawcy słowiańszczyzny Miklosiczu, który jak mi się zdaje, myl- 

 nie łączy niektóre imiona chrześcijańskie ze słowiańskiemi, lub też szuka dla nich 

 źródeł słowiańskich. Tak np. na przyrostek (słowiański) — adt podaje przykład 

 czesk. Beneda, polsk. Bienieda, oczywiście przetworzenia Benedykta. Do osnowy 

 słowiańskiej — gyn zalicza imiona: czeskie Hynek, polsk. Hynkowa (t. j. żona 

 Hynka, u Paprockiego 683); a wszakże imiona te są przekształcone z Henryka (nie 

 Ignacego, jak mylnie piszą na szyldach w Pradze). Dla imion, widocznie pocho- 

 dzących od Mikołaja, szuka źródła w osnowie nik — (nąć). Pod osnową tib — (ci- 

 chy) zapisuje ros. imię Tihonb, niewątpliwie greckie Tychon, noszone niegdyś 

 przez sławnego de Brahe. Pod blag — (błogi) znajdujemy naszego Błażeja, który 

 jest przekształceniem łacińskiego Blasius, i t. d. 



VI. 



Niezbyt liczne przykłady skracania imion słowiańskich, zawarte w roz- 

 działach powyższych, możnaby wielką ilością innych uzupełnić. Skracanie to od- 



