36 



DZIAŁ IV. ANTBOPOLOGIJA. 



wszystkie) mogły każdą formę odwracać, jak np. Mirosław i Sławomir; skutkiem 

 tego o takiem zdrobnieniu np. jak Wolf trudno jest powiedzieć, czy jest skróce- 

 niem imienia Arnulf, czy Wolfarn. Nie ulega jednak wątpliwości, że prawic po- 

 łowa imion skróconych zawdzięcza istnienie swe odrzuceniu pierwszej części skła- 

 dowej; tak np. pewną jest rzeczą, iż imię Wulf jest spieszczeniem Hunulfa, Berli- 

 to Arberhta lub innego, mającego w drugiej części osnowę — berht (Fi. XCI — 

 XCVII). 



Inni słowianie posiadają liczne imiona i nazwiska, pochodzące ze skróce- 

 nia imion chrzestnych chrześcijańskich. Podaję tu nieco łużyckich jako najmniej 

 znanych. Broza, Brożka — Ambroży. Drjejka, Bjejka, Rjejeka, Bjejcyc — 'Andrzej. 

 Tonk, Tonko — Antoni. Frido — Gotfrid. Wałdo — Ewald. Górk — Grzegorz. Ku- 

 by §, Kubś — Jakub, Kaseńc — Łukasz. Tyno, Tynko — ■Marcin. Tejk, Tejko — 'Ma- 

 ciej. Baslyjan, Basto, Bastko— Sebastyjan. Mundo — Zygmunt. Kławś, Kławśeńc 

 —Mikołaj i t. d. (Br. od str. 8). 



Przypuszczać tedy wolno, że i u nas podobnego rodzaju skrócenia były i są 

 w użyciu. Co się tycze imion niesłowiańskich, o tych niema wątpliwości. Oprócz 

 podanych wyżej skróceń Łukasza i Ambrożego, oto jeszcze nieco przykładów: 

 Miniszewski od Dominik (jeżeli nie od mnich, ze wstawką i). Leksice, Leksino, 

 Łeksycki od Aleksy. Madej, Madaje, Madajka, Madejski, Madjowski od Amade- 

 usz. Polkowo, Polinów, Polkowski, Poliński, Połoński, Półjan? od Apolonijusz. 

 Panasówka, Panasewicz od Atanazy. Żylewicz, Żylicz, Zyłkiewicz od Bazyli. Le- 

 wantura (nazwisko z Litwy) od Bonawentura. Mianowski od Damian. Mitrowski 

 od Demitr, Dymitr. Lisiewicz, Lisajewicz od Elizeusz. Mańko, Mańkowski od 

 Emanuel. Staszewski, Staszkiewicz, Staszkowski od Eustachy (o ile nie od Stani- 

 sław). Lipczyński, Lipicki, Lipiewicz, Lipiński, Lipkowski. Lipowiecki, Lipow- 

 ski od Filip (o ile nie od lip—, to jest od nazw miejscowych od lipy). Radziwo- 

 niszki od Herodjan (porówn. nazwiskr ros. Rodionov&) i wiele innych. 



Jeżeli tedy skracano u nas od przodu imiona niesłowiańskie, to mamy prawie 

 pewność, że i słowiańskie tak samo skracano. Wszelkie bowiem inne przekształce- 

 nia osnów znajdujemy jednostajnie w obu szeregach imion niesłowiańsk. i słowiań- 

 skich; te same przyrostki tu i tam spieszczają, jak np. Bolech— Piech, Jach; Bol- 

 ko — Pieszko, Janko; Chwalisz, Bronisz — Janisz, Jurysz; Radziej, Sieciej — Maciej 

 Jędrzej; Gniewosz, Pakosz— Bartosz i w. in. Ma się rozumieć, że sposoby spie- 

 szczania i skracania przenoszono nie z chrześcjańskich na słowiańskie, lecz od- 

 wrotnie. Wolno więc wnosić, że i skracanie od przodu istniało u nas w imionach 

 słowiańskich, skoro istniało w niesłowiańskich, oraz że ze słowiańskich dopiero na 

 niesłowiańskie je przeniesiono. 



Zachodzi tu jednak trudność podobna do tej, którąśmy wskazali w gier- 

 mańskich, a która istnieje także po części w greckich i sanskryckich. Ponieważ 

 każda prawie osnowa może stanowić pierwszą lub drugą połowę imienia, gdy 

 więc ją mamy odosobnioną, niezawsze wiemy, czy była na początku czy na koń- 

 cu imienia. Jeżeli np. znajdujemy nazwisko Mir (przekształcone na Mier, skąd 

 Mirów, Mierzyn i t. d.) to myślić możemy, że jest ono skróceniem albo Mirosła- 

 wa, albo też jakiegoś imienia mającego na końcu — mir, np. Kazimir, Wyszo- 

 mir, Bromir i t. d. Rozstrzyga tu do pewnego stopnia większe lub mniejsze uży- 



