52 



DZIAŁ IV. ANTROPOLOGIJA. 



Przecz — • r. Przecławski, Przechowski. Przeczkowski. Zdaje się że istniało spie- 

 szczenie Przecisz, Przeciesz, a poszło od Przeclawa wtedy, gdy już w imieniu tern 

 uczuwano wyraźne c (bo inaczej byłoby Przedzisz); stad m. Przeciszewo, Pi-zeci- 

 szów, Przecieszyn. r. Przeciszewski. 



Przez dzięk. Że imię to istniało u nas, dowodzi najprzód istnienie miej- 

 scowości (w regencyi królewieckiej, Kętrzyński, Nazwy miejsc 216), Przezdziek 

 (K. pisze Bezdzęk, po niemiecku Przezdzienk), po wtóre nazw rodowych Przez- 

 dzięk i Przeździak (Kolberg, Kujawy II, 315, 317), oraz Przezdziecki (zamiast 

 Przeździęcki), od którego m. Przezdziecko. Znaczenie i utworzenie się dziwne- 

 go imienia tego wyświetla się poniekąd ze znaczeń dawnego naszego przysłówka 

 przez dzięki albo bez dzięki, któryśmy podobno wzięli od Czechów, bo 

 u nich należy on do rozgałęzionej rodziny słoworodnej: bezdeć lub bezdeci=przy- 

 niys, niechęć; bezdeeny==niecbętny, niemiły, poniewolny; bezdek lub bezdeky 

 przysłówek z takiemiż znaczeniami; u nas, prócz tych znaczeń przybyło jeszcze: 

 przemocą, gwałtem. Porówn. górnołuż. bjezdźak=niechętnie, od przymusu, nie- 

 wdzięcznie, obojętnie. Może daAvna nazwa m. Bezdochowice lub Bezdechowice tu 

 należy? (Bdp. Słown. 51). Porówn. jeszcze ułomek starej pieśni z r. 1640, przyto- 

 czonej u Kolberga (Sandom. 256): „Bo mi się już w tym to wianku Chodzić nie 

 chce i przez dzieku (rym wymaga: przez dzianku t. j. przez dzięku). Du- 

 żo przykładów podaje Linde p. w. Dzięka (I, 600). Zdaje się tedy, że imię Przeź- 

 dzięk oznaczało coś podobnego jak imiona: ros. NeźdanŁ, skąd r. NeżdanoyŁ 

 (Miki. X, 275), ros. Neljubi> (tamże, 285), nasze Nielubowicz i. t. p. Istniało także 

 słowiańskie imię Bezdziad, od którego mogłoby być nazwisko Beździedzki = Przez- 

 dziecki; ale wyżej podany rodowód wydaje się właściwszym. 



Racibor. Staropols. Racibor, Racibórz, Racik, Rato wice, Ratek, Raciej, 

 Raczon, Raczonowice, Raczyno, Rasz, Raszek, Raszew (Bdp. Słown. 37). Rączko 

 (Stadn. 64). Porówn. czeskie: Ratata (Racięta), Ratik, Ratibor, m. Ratejovice, 

 Ratibor, Ratenice, Racov i in. Serb. m. Ratiśevci. Ros. Ratibori>. m. Race. Rac(z)- 

 kowszczyzna. Raciborów. Racibory. Racibórz. Racicze. Racięcice. Raczęcin. Ra- 

 ciszyn. Raciborsko. Raciborzany. Raciechowice. Raczki. Raczków. Raczkowice. 

 Racz ko w a. Rączyce. Raczyn. Rasz — r. Racibor, Raciborski. Raciborowski. Rac. 

 De Racz? (Małachowski). Racewicz. Racięcki. Raciewski. Saczeński. Raczewski. 

 Rączko. Raczkowski. Raczulski. Raczyński. Raszyc. i in. od osn. Rasz — , Czy nazwy 

 pochodzące od osn. Cibor — są skróceniem Racibor — , czy też przekształceniem 

 Ścibor — •, na to odpowiedź nie jest łatwą. Nazwiska od osnowy Tybor — , z powo- 

 du miejscowości, w których się znajdują, nie mogą być posądzane o pochodzenie 

 ukraińskie; czyby były zabytkiem naszego t niezmiękczonego w Ratibor, postaci, 

 którą spotykamy aż po koniec wieku XIII (Bdp. słow. 37)? 



Rafał (Rafael). Ludowe: Rachwał, Rachwał. Białorusiń. Rachwał. Sta- 

 ropols. Raphalovo (Bdp. słown. 73). Stadn. 63 podaje Rachwał, Rachwold, nie 

 mówiąc skąd te formy bierze, m. od osn. Rafał— Rachwałów. Rachwałowice. 

 Rawałowice. Rachalska góra (26 Wiad. do antrop. III, 59, w legiendzie). r. Ra- 

 falski. Rafałowicz. Rafałowski. Rachański. 



Romuald, m. Romualdów. Ramutowo. Ramutówko. r. Ramult. Ramułt. 

 Romatowski. 



