56 



DZIAŁ IV. ANTROPOLOGI.TA. 



słowiaus. ŻŁilati czekać. Postać staropolska złacińszczona przechowała się w wy- 

 danych przez Wattenbacha „Monumenta lubensia" (lubiąskie, od Lubiąża na 

 Szląsku): Sdanus, oraz w m. Zdanowice (Bdp. Słown. 16). Czeskie: Zdań, Zdan 

 i m. Eos. Zdan'f> i m. Neżdant, Zdanko. ni. Zdantja gora (Miki. X, 228. 275). ni. 

 Zdania. Zdankowo. Zdanów lub Zdanów. Zdanowice. Zdanówka. Zdany. r. Zdan. 

 Zdanowicz. Zdanowicz. Zdanowski. Zdański. Zdzański. 



Pragnąłbym aby rozprawka moja nietylko teoretyczne, ale i pewne prak- 

 tyczne miała znaczenie. Chciałbym ożywić w społeczności naszej przywiązanie do 

 imion chrzestnych szczeropolskich. Pisano już o tern nieraz, lecz zawsze, ile się 

 zdaje, z niewielkiem powodzeniem. Niech mi wolno będzie raz jeszcze głos pod- 

 nieść w obronie zaniedbanych i zapomnianych imion, które nosili przodkowie 

 nasi, a które dziś jeszcze noszą wsi nasze i miasta. Drobna ich cząstka jest 

 wprawdzie w użyciu, ale zbyt szczupła, z krzywdą poniewieranej większości, 



Przytaczam więc naprzód piękne słowa Z. Glogiera, a dalej podaję spis 

 imion żeńskich i męskich wraz z ich zdrobnieniami; wszystkie wyjęte są z da- 

 wnych zabytków, niewątpliwie przeto noszone były przez przodków naszych; 

 wracajmy do nich, bo nietylko brzmią pięknie, ale są w budowie swojej zrozumia- 

 łem!, a tak naszemi wlasnemi i rodzimemi jak te sioła, pola i łąki, które przed wie- 

 kami od nich ponazywano. Niech młode matki wysłuchają prośby naszej i ukocha- 

 ją na nowo te dźwięki, któremi przemawiały do dziatwy ich prababki; wszakże 

 i to cząstka naszej puścizny wiekowej, nic marnujmy jej lekkomyślnie. , 



„Już w XVI stuleciu, mówi Z. Głogier, ') imiona cudzoziemskie wzięły górę 

 (nad naszemi), a w następnych zapomniano je bezmyślnie, z wyjątkiem niewielkiej 

 liczby. Piękne imiona sięgające zamierzchłych czasów kolebki narodu polskiego, 

 używane przez setki pokoleń, płynące wprost z dźwięcznej mowy naszej i związane 

 z dziejami każdej skiby i sioła, poszły prawie wszystkie na wygnanie. Imiona 

 praojców walecznych, mężów świętobliwych i zacnych prababek ustępowały czę- 

 sto przed imionami zagranieznj^ch opiwszków lub wszetecznic pogańskiego Rzy- 

 mu. Za tak zwanych czasów pruskich chętnie a śmiesznie dodawano do nazwisk 

 niemieckie von, a i dziś można spotkać jeszcze francuskie de.- Zato o imionach 

 polskich ogół nasz ma wiadomości bardzo skąpe. Łatwiej u nas o Ayyborny ak- 

 cent paryski, niż o jaką taką znajomość dawnej polszczyzny. 



„Jeżeli wydają się dziś niektóre z imion powyższych nieco szorstkiemi lub 

 oryginalnemi, to tylko z powodu nieprzyzwyczajenia naszego ucha. Wszak imio- 

 na Kazimierz, Zdzisław lub Władysław nie są piękniejszemi od wszystkich innych 

 imion polskich, a jednak uważamy je za dźwięczne i sympatyczne. Jeżeli nosimy 

 imiona świętych patronów, których kolebką były inne narody i kraje, czemuż nie 



') Biblijoteka Warszawska 1878, Tom li, str. 211—212. 



