■G 



DZIAŁ V. MISCEILANEA. 



pole prawie pozbawione roślinności i pokryte piaszczystemu wydmami. Wydmy 

 składają się przeważnie z kwarcowego piasku z domięszką ziarn różowego lub 

 czerwonego felspatu i hornblendy; rzadziej można napotkać blaszki miki i zielo- 

 nawe ziarneczka epidotu 



Kształt wydm bywa dwojaki; albo wydmy przedstawiają się jako podługó- 

 watc wzgórza, albo też jako wyniosłości usypane w podkowę. Wydmy w podko- 

 wę spostrzegamy tam, gdzie za środek kształtowania wydmy służy krzak lub drze- 

 wo. Najczęściej napotykają się wydmy podługowate, długie osi którycb mają 

 prawie zawsze kierunek z SSO na NNW, to jest kierunek panujących wiatrów. 

 Wymiary podługowatych wydm — rozmaite, od 2 do 10 sążni długiej osi i do 3 sąż- 

 ni wysokości. Przed wydmą od strony wiatru zwykle znajduje się niewielkie za- 

 głębienie, kotlinka, w części wypełniona grubym piaskiem i okrąglemi głazikami — 

 tak zwana jama wydmuchu; stąd wiatr bierze materyjał na ukształtowanie wydmy. 



Tu i owdzie porozrzucane karłowate i schorzałe, nawpól zasypane piaskiem 

 sosny, zeschłe gałązki jałowcu sterczące z zasp piaszczystych — to jedyne oznaki ży- 

 cia na tem polu zniszczenia i śmierci, gdy zaś powieje silny wiatr SW i piasek 

 w ruch wprawi — chmury piaszczyste unoszą się w powietrzu, sieją coraz dalej za- 

 gładę i wznoszą nowe wydmy, grzebiąc w piaszczystej mogile resztki niebogatej 

 flory. 



Wydmy mające kształt podkowy, wypukłością zwrócone są ku stronie, skąd 

 wieje wiatr panujący; w środku zaś takiej piaszczystej podkowy znajduje się zwy- 

 kle drzewo lub krzak — środek kształtowania wydmy. 



Sposób powstawania takich wydm kolistych bardzo jest prosty. Cząstecz- 

 ki powietrza z uniesionemi ziarnkami piasku, napotykając w gałęziach drzewa 

 opór i przeszkodę w ruchu, odbijają się od nich i tracą swą szybkość pierwotną; 

 ziarnka zaś piasku, niemogące się utrzymać w powietrzu przy stracie szybkości 

 unoszącego je prądu, padają na ziemię i w pewnej odległości od drzewa kształtują 

 się w kolistą wydmę, wysokość której od środka ku obwodowi zmniejsza się 

 stopniowo. 



Stronę wydmy od wiatru pokrywają zmarszczki piasku, pochyłość zaś jej 

 jest nieznaczną — gdy strona druga zasłonięta tworzy kąt z horyzontem o 25 mniej 

 więcej stopniach. 



Wyżej opisane, pokryte wydmami pole, z roku na rok zagarnia coraz wię- 

 ksze obszary; znikają, niewielkie zarosłe trawą i sośniną wysepki, wiatr wydmu- 

 chuje piasek z pod korzeni drzew, unosi go dalej, sypie zeń wydmy i niedaleki 

 jest czas, w którym cały ten obszar zamieni się w martwe, ruchomym piaskiem 

 pokryte pole. 



Po krótkim szkicu właściwości topograficznych okolic miasteczka Druskie- 



') Izuczenije druskienikskick mineralnych istocznikow A- A. Inostrancewa. Peters- 

 burg, 1882. 



