DZIAŁ V. MISCELLANEA. 



rzył sobie zagłębione ścieżki — osobliwszy rodzaj erozyi analogicznej z erozyją po- 

 toków wodnych; przy ujściach tych ścieżek, u stóp zbocza wznoszą, się nieraz bar- 

 dzo prawidłowe stożki nasypowe (Schuttkegel). Spośród piasku wygląda gdzie- 

 niegdzie na zboczach glina z układem łupkowym, a także drobne kamyki, częścią, 

 granitowe, częścią wapienne. W związku zapewne z temi ostatniemi, jest jeszcze 

 jedno bardzo ciekawe zjawisko na zboczach Pieszczanki, mianowicie znajdowa- 

 nie się wapiennych utworów, które są analogiczne z opisanemi przez Riehthofe- 

 na wapien nemi utworami Lussu. Powstały one bezwątpienia wskutek wydziele- 

 nia się wapna rospuszczonego w przeciekającej przez piasek wodzie i osadzenia 

 się gO na korzonkach roślin. Każdy taki utwór przedstawia wałeczek o nierównej 

 chropowatej powierzchni (na podobieństwo fulgurytów) z cienką rurką we środ- 

 ku, zawierającą szczątki korzonków; wałeczki takie posiadają czasem rozgałęzie- 

 nia, naśladujące rozgałęzienia korzonków, co im nadaje pozór miniaturowych utwo- 

 rów koralowych. Są one też być może w związku z kośćmi cmentarza, wznoszą- 

 cego się zaraz za opisywanem zboczem na szczycie Pieszczanki. 



Ponieważ Pieszczanka w tern miejscu przedstawia jedno z najwyższych, je- 

 żeli nie najwyższe, brzegowisko jeziora, ciekawy więc byłem jego wysoko- 

 ści, oraz kąta, pod jakim spada do poziomu. Zniwelowanie, dało na wyso- 

 kość pionową górnej krawędzi zbocza ponad Y/ybrzeżem 4,27 sażeni, zaś na 

 odległość spodka pionowej od podnóża zbocza 6 sażeni. Z tych dwu danych, 

 przyprostokątnej, obliczyć łatwo przeciwprostokątną t. j. długość zbocza na 7,36 

 sażeni, zaś kąt a jaki ta przeciwprostokątną tworzy z poziomą przy prostokątną 

 t. j. kąt pochyłości zbocza otrzymuje się z logarytmicznego obliczenia wyrażenia 



SmS= p6' 



log sin a = log 4,27 — log 7,36, a stąd a = blisko 35y 2 °. 

 Do tego samego rezultatu dojść można zapomocą dokładnego rysunku i ką- 

 tomierza. 



A zatem kąt pochyłości zbocza Pieszczanki jest bardzo znaczny, dosięga 

 bowiem prawie maximum pochyłości dla idącego pieszo (37°); ale piasek, w któ- 

 rym grzęzną nogi, ułatwia tu wstępowanie, podobnie jak popiół na stromych stoż- 

 kach wulkanów. 



Poza tern wysokiem zboczem, ciąguącem się przeszło 200 kroków, Piesz- 

 czanka obniża się ku ujściu Essy i w tej niższej części jest zajęta poczęści przez 

 ogrody warzywne, poczęści (przy samem ujściu Essy) przez obszar błotnisty, po- 

 rosły krzakami łozy i olchy; są to zarośla Essy, która w tern miejscu jest tak płyt- 

 ka, że wbród ją przechodzą. Nie będziemy jednak przedzierać się przez owe zaro- 

 śla, ani brodzić przez rzekę, lecz ominiemy je i pójdziemy w górę Essy do mostu, 

 prowadzącego z Pieszczanki do młyna lepelskiego i miasta Lepla. Za zaroślami 

 lewy brzeg Essy zaczyna się >vznosić, Pieszczanka spada tu znów nagiemi.strome- 

 mi zboczami ku Essie; rzeka silnie podmywa tu brzeg, zwęża drogę nadbrzeżną 

 i zagraża chatom, ciągnącym się po drugiej stronie drogi. Zbocza są poczęści piasz- 

 czyste, poczęści gliniaste z budową łupkową. Na tych stromych zboczach Essy, 

 spostrzegłem po silnej ulewie zjawisko podobne do znanych w gieografii piramid 

 ziemnych (Erdpyramiden): sług piaszczysty sterczał na jaki łokieć ponad powierz- 



