64 



DZIAŁ V. MISCELŁANEA. 



szluzy i spadku wody — odwrotnie. Wschodni brzeg półwyspu (od jeziora Białe- 

 go) i wogóle wybrzeża jeziora Białego spadają łagodnie ku spokojnemu lustru je- 

 go wód, są. porosłe krzakami i otoczone sitowiem; obrywów takich jak nad jezio- 

 rem Lepelskiem, niema, prawdopodobnie skutkiem słabszego falowania na mniej - 

 szem i rosczłonkowanem jeziorze, oraz trwalszego gruntu brzegów. 



Ponieważ obejście tak rozczłonkowanego jeziora jak Białe, zabrałoby zbyt 

 wiele czasu i niepozwoliłoby mi obejść w jednym dniu dokoła jeziora Lepelskie- 

 go, więc zdecydowałem się przebyć wbród kanał łączący te jeziora. Przy tern po- 

 dniesienie dna wskutek załamania światła, sprawiło mi niemiłe złudzenie: zdawa- 

 ło mi się, że wody w kanale będzie po kolana, a wpadłem w ubraniu po pas, ale 

 ponieważ równocześnie zaczął padać rzęsisty deszcz, a po tej stronie kanału nie 

 było się gdzie przed nim schować, więc niemając nic do stracenia, przebrnąłem do 

 końca. 



Na północy kanału spotykamy naj większy z półwyspów Lepelskiego jezio- 

 ra, zwany Księdzowskim; jest on poczęści gliniasty, poczęści piaszczysty, porosły 

 lasem głównie sosnowym, rośnie też tu wiele leszczyny, a w niższych miejscowo- 

 ściach brzezina; grzybów i rydzów obfitość wielka i dlatego „wyspa" jest upra- 

 gnionym celem wypraw okolicznych pań; każda z nich uważa to sobie za dumę, 

 gdy uda jej się wyprzedzić wczesnym rankiem swe dobre przyjaciółki w zebraniu 

 całego pokolenia „lydzyków," a Newton sprawdzający rachunkiem swe prawa cią- 

 żenia, nie doznawał z pewnością takiej niebiańskiej roskoszy, z jaką odbywają się 

 tu obrachunki zdobytych trofeów. Półwysep jest po większej części wysoki; 

 w części południowej i wschodniej spada bespośrednio do wody (jednak bez obry- 

 wów), na zachodzie zaś spada ku nadbrzeżnej łąkowej równinie. Równina nad- 

 brzeżna ku nasadzie półwyspu przechodzi w nizinę podmokłą, pokrytą gęstym la- 

 sem brzozowym; nizina ta środkowa ciągnie się od północnego wybrzeża półwy- 

 spu ku południowi i dzieli wysoką część półwyspu na dwa wały. wschodni, spa- 

 dający ku jezioru Białemu i zachodni, spadający (stromićj) ku wyżej wspomnia- 

 nej równinie nadbrzeżnej. Ponieważ ta nizina środkowa nie dochodzi do połu- 

 dniowego wybrzeża, więc oba wały na południu zlewają się ze sobą i tu rośnie na 

 wyniosłości las sosnowy, podczas gdy same wały są po większej części uprawne. 

 Na wschodnim wale w pobliżu nasady półwyspu jest parę chat śród perepletów; 

 tutaj wznosi się też kurhan, roskopany dawniej przez obywatela tutejszego i miło- 

 śnika starożytności, p. Kuścińskiego. który tu jednak znalazł tylko głowę koźlą. 

 Z tego kurhanu rostacza się piękny widok na zielone półwyspy i wyspy jeziora 

 Białego, po wydłużane zapomocą sitowia i wkraczające w wodę nakształt zielonych 

 kulis. Łąkowa niska i błotnista nasada półwyspu nosi ten sam charakter, co 

 nasada półwyspu poprzedniego i jest jeszcze węższa; i ten więc półwysep utworzył 

 się jak poprzedni z dawnej wyspy. Wogóle te czasowe wyspy — półwyspy są cha- 

 rakterystyczne dia jeziora Lepelskiego i Białego. 



Półwysep Księdzowski obserwowany z południa, ze szczytu Pieszczanki 

 lub z łodzi, odrzyna się na nieboskłonie dwiema prostemi linijami, z których za- 

 chodnia, niższa, oznacza górną powierzchnię krzaków, wschodnia zaś, wyższa — 

 górną powierzchnię lasu. 



Dalej na północ półwyspu Księdzowskiego, naprzeciwko półwyspu Spaski 



