NAŁKOWSKI. JEZIORU LEPELSKIE. 



69 



i stanowiących ów wal; pas wody spokojnej; pas ciemny roślin odłożonych na 

 wybrzeżu, lecz jeszcze nieco nasiąkniętych wilgocią; pas biały roślin wyschnię- 

 tych na powierzchni; pas ciemny piasku wilgotnego; pas biały piasku suchego 

 i dalej już brzegowisko zielone lub urwiste. Wybrzeże około Sosnowego rogu 

 i nieco dalej szczególniej obfituje w różne muszle, od wielkości orzecha wło- 

 skiego do drobniutkich, rozsypanych jak żwir. Prócz kilkti gatunków, zda- 

 rzających się pospolicie w naszych rzekach, jest tu też pewien gatunek ostrygi 

 z przypłaszczoną boczną (tylną) powierzchnią, przypominający nieco orzech 

 amerykański. Muszle te, zwane tu „czerepaszki,'' podobno od niedawna do- 

 piero (3 — 4 lat) pojawiły się w jeziorze; obsiadają one miryj adami rośliny wo- 

 dne, budowle, a nawet raki; budowle po spuszczeniu wody Avydają się jakby 

 były pokryte jakąś korą chropowaty, tak są obsiadłe muszlami; raki zaś podo- 

 bno od tego giną. 



Nieco na północ Sosnowego rogu, rosciąga się obszerna łukowata zato- 

 ka, zamknięta od wschodu też łukowatą wyspą Osino wy (też jak lucus a non 

 lucendo, bo nie ma ani osiny, ani żadnego drzewka). W czasie niskiego sta- 

 nu wody wyspa ta zrasta się na południo-zachodzie z lądem, zapomocą piasz- 

 czystego języka (30 kroków szer., 100 kroków dług.). Zatoka ma brzegi nis- 

 kie i piaszczyste, wpada do niej mały strumyczek, będący odpływem bagie- 

 nek, które dotykają do drogi prowadzącej wzdłuż zachodnich brzegów jeziora. 

 Strumyk ten płynie małym wąwozikiem, na którego obnażonych ścianach wi- 

 dać glinę czerwonawą i niebieskawą; osobliwością tego strumyka jest to, że 

 tworzy on dwa wodospady, z których większy, leżący bliżej jeziora, ma z ja- 

 kie iy a łokcia wysokości. W pobliżu tego wodospadu wznosi się potężny kur- 

 han, 90 kroków w obwodzie, a 17 4 sażeni wysokości. Wybraliśmy się pewne- 

 go razu z p. Kuścińskim i 12 ludźmi i roskopaliśmy ten kurhan dwiema linija- 

 mi na krzyż, ale niestety, nie znaleśliśmy literalnie nic. Nieco dalej na pół- 

 noc, wznoszą się jeszcze trzy duże kurhany i wiele mniejszych, a śród nich 

 rossypane licznie kamienie eratyczne; było to widać niegdyś cmentarzysko. Tu 

 przy roskopywaniu jednego kurhanu, znaleźliśmy kościotrupa, ale prócz zje- 

 dzonego od rdzy ostrza nożyka, nic przy nim więcej nie było. 



Kurhany powyższe leżą już na północ zatoki (nieco ku zachodowi), 

 gdzie ogólny poziom gruntu podnosi się, ale brzegi jeziora i tu są niskie, al- 

 bowiem wysokie zbocza tej wyniosłości spadają (łukowato) nie wprost ku je- 

 zioru, lecz ku szerokiej nadbrzeżnej równinie, zajętej poczęści przez bagienka 

 z kępkami mchu („koczki"), niby twarz ospowata, poczęści przez pola orne. 

 Równina ta rosciąga się na północ, aż za ujście rz. Szczuczej, prawie pod sam 

 Golec, przyczem ogólny poziom gruntu stopniowo znów się obniża, zbocza sta- 

 ją się coraz łagodniejsze i w końcu okolica zlewa się niepostrzeżenie z tą nad- 

 brzeżną równiną. 



Rzeka Szczucza wraz z dopływem Łoziszczą, stanowi odpływ obszer- 

 nych bagien, ciągnących się po zachodniej stronie jeziora; przy ujściu rzeka 

 ta ma kilkanaście, a nieco powyżej kilka kroków szerokości. Droga, prowa- 

 dząca w pobliżu lewego brzegu jeziora do starego Lepla, przechodzi tę rzekę 

 po moście; powyżej mostu rzeka staje się tak nędznym strumykiem, że go mo- 



