70 



DZIAŁ V. MISCELLANEA. 



żna przeskoczyć, a nawet przekroczyć. Pomiędzy mostem a jeziorem, prawy 

 brzeg rzeki niski (bo wysokie brzegowisko tej strony spada ku nizinie nad- 

 rzecznej), zarośnięty krzakami łozy i olchy; lewy brzeg wysoki, stromy, gli- 

 niasty. W pobliżu ujścia, rzeka zbliża się do prawego brzegowiska i tu na 

 chwilę ma pi-awy brzeg wysoki, urwisty, typowy dla tej okolicy: są tu i gnia- 

 zda jaskółek, i piasek, i glina czerwonawa i niebieskawa, i drobne kamyki 

 granitowe, a wszystko to obok siebie bezładnie porozrzucane — typ lodowcowe- 

 go osadu. Przy samem ujściu rzeki — brzegi niskie, błotniste, porosłe tatarakiem. 



Na północ Szczuczej brzegowisko jeziora znów się podnosi, ale równi- 

 na nadbrzeżna zwęża się i w pobliżu Golca ciągnie się już tylko wąskim pas- 

 kiem. Zaraz za tą. wyspą strome brzegowisko gliniaste (ale nie urwiste) spa- 

 da bespośrednio do wybrzeża usianego odtoczyskiem granitów, o które z szu- 

 mem rostrącają się fale jeziora. 



Nieco dalej jeszcze, naprzeciwko południowego krańca półwyspu Spaski 

 róg, wpada do jeziora mały strumyk, lecz płynie w bardzo głębokim wąwo- 

 zie, musi na wiosnę mieć wiele wody. Na drodze do starego Lepla jest też na 

 nim most. W samym starym Leplu ciągnie się nad brzegiem jeziora naprzeciwko 

 Spaskiego rogu, wał na jakie 100 kroków długi, jakby usypana grobla lub sza- 

 niec porosły brzozami; jest na nim cmentarz z nagrobkami z kamieni eratycznycli. 

 Z północy wał ten jest ograniczony strumykiem spływającym do jeziora. Nieco 

 dalej, przez sam środek starego Lepla przepływa jeszcze drugi strumyk, może 

 większy, na którym jest most. 



Stary Lepel leży śród pól uprawnych, wzdłuż niego przechodzi droga oka- 

 lająca jezioro. Droga ta, jak zwykle w tutejszych wsiach jest zagTodzona przy 

 wejściu i wyjściu wrotami; przy takich wrotach obsiada zwykle gromada dzieci, 

 które otwierają każdenm jadącemu: zwyczaj każe dzieciom tym rzucać drobną 

 monetę, za którą rospoczynają się gonitwy, a czasem i bójki. Gdy wrota są otwar- 

 te, a dzieci zobaczą, że ktoś jedzie, zamykają je coprędzej, aby później módz otwo- 

 rzyć; przypomina to owego chorego wieśniaka, który według pewnego szkicu hu- 

 morystycznego, nakłada na głowę kapelusz, aby się mógł ukłonić nadchodzącemu 

 lekarzowi; tylko, że zamykanie wrót ma mniej idealny motyw. Wogóle wrota te 

 przy wsiach tutejszych niezbyt umoralniająco muszą wpływać na tutejsze dzieci 

 włościańskie. 



Należący do starego Lepla półwysep Spaski róg zrasta się z lądem zapomo- 

 cą wąskiego (sto kilkadziesiąt kroków szerokości), niskiego i błotnistego przesmy- 

 ku, przez który przeciągają małe tratwy dla skrócenia drogi wodnej około połu- 

 dniowego krańca rogu. W czasie wysokiej wody przesmyk ten bywa zalewany 

 i wtedy półwysep staje się wyspą, ale mieszkańcy zwykle znów przywracają ko- 

 raunikacyją lądową, układając faszynę. Półwysep ten podłużny, zarysami przy- 

 pominający ostrze lancy, składa się z sześciu elipsoidalnych pagórków, idących 

 szeregiem jeden za drugim i porozdzielanych od siebie zagłębieniami, poczęści 

 błotnistemi (szczególniej na północ cerkwi), poczęści zbożowemi. Na pierwszym 

 pagórku z północy, jest cmentarz, na 3-im cerkiew drewniana, na 5-ym i przedo- 

 statnim drugi cmentarz, sam kraniec niski, zarosły łozą. Na cmentarzach krzyże 

 poczęści drewniane, poczęści wyciosane grubo z kamieni eratycznycli. Półwysep 



