NAŁKOWSKI. JEZIORO LEPELSKIE. 



87 



zwodzony i z tak wąskiemi przejściami, że nawet niewielkie barki nie mogły się 

 w nich zmieścić. Od tego czasu ruch na systemacie ograniczył się do tratew 

 z wyjątkiem małej iłości towarów, które, wyładowane poniżej Borysowa, przewie- 

 zione powyżej mostu i naładowane znów na statki, były przewożone do pobliskich 

 punktów systematu; tego rodzaju żegluga trwała jeszcze do 1834 roku, w którym 

 i to ustało i od tego cz^wu po systemacie Berezyńskim idzie już tylko drzewo. 

 Przyczyną, upadku żeglugi, prócz budowy wyżej wzmiankowanego mostu, było 

 też zamulenie całego systematu, szczególniej jezior Maniec i Pławio, których dno 

 podniosło się znacznie wskutek osadów gnijącej roślinności („buzy"). Wprawdzie 

 w 1843 przystąpiono do restauracyi systematu, oczyszczono i pogłębiono kanały, 

 poprawiono szluzy, w Borysowie zbudowano nowy most zwodzony, ale dawne 

 stosunki już nie powróciły; systemat służy tylko do spławu drzewa, a i pod tym 

 względem ruch jest nieznaczny. 



Drzewo spławia się zbite w „ławy" czyli tratwy; na ławie znajduje się bud- 

 ka ze słomy, kryta korą, oraz ognisko ubite z ziemi; jest to dobytek ludzi kierują- 

 cych ławą, „ławników." Ławnicy, jak już wspomnieliśmy, są wynędzniali i wy- 

 chudzeni, ubierają się w sukmany brudno-białego koloru i takież okrągłe czapki 

 (lub czarne kaszkiety z daszkiem), nogi obuwają w łapcie. Wśród ciężkiej pracy, 

 głodu, zimna i niepogody, jedynemi jasnemi punktami dla tych ludzi, rajskiemi 

 niejako oazami w podróży, są — karczmy! Ławy zbierają się gromadnie „karawa- 

 nami" i czekają na jeziorze Proszo, aż zbierze się dostateczna ilość wody, poczem 

 przechodzą szluzę N XI, jezioro Lepelskie i półszluzę N XII i idą dalej Ułłą, 

 a tymczasem powyżej zbiera się znów woda dla drugiej karawany. Karawana 

 taka z jeziora Lepelskiego dosięga ujścia Ułły zwykle w 7 dni, tutaj małe ławy 

 zbijają się w większe i najmują się flisacy nowi, znający porohy dźwińskie, tak 

 zWani „korniki" albo „korszczyki." Na Ulle ma też miejsce żegluga statków 

 w górę do Czasznik; żegluga taka odbyAva się „biczewoju," t. j. do statku przywią- 

 zuje się linka („lamka"), którą ciągną ludzie idący po brzegu; dlatego to pas 

 wzdłuż wybrzeży spławnej linii należy do rządu i zowie się „biczewnik." 



* * 

 * 



Takiem jest to jezioro smętnej Białorusi, znane zaledwie z nazwiska w naj- 

 obszerniejszych podręcznikach gieograficznych. Czas nam już pożegnać je na 

 tych kartkach, jak pożegnaliśmy w rzeczywistości. Dobrzy znajomi żegnają się 

 zwykle serdecznie, z uczuciem tęsknoty, a jezioro stało się moim dobrym znajo- 

 mym; to też przed odjazdem wyszedłem na najwyższy punkt Pieszczanki, gdzie 

 cicho stoją brzozy nad mogiłami... Na lewo rostaczał się przedemną szeroki wi- 

 dok monotonnych pól i bagienek, na prawo, niby stado wróbli skupiły się szare 

 domki Lepla, śród których odbijały jaskrawo czerwone wieże kościoła i zielone 

 cerkwi. U stóp mych, za szeregiem ław zapełniających przestrzeń od kanału do 

 Ułły, rospostarła się rozległa powierzchnia jeziora, niby modra szklana tafla; ża- 

 den wietrzyk nie zmarszczył jej powierzchni. Wysokie, żółtawe wybrzeża strony 

 prawej z dwoma segmentami Tielaczego i Erin lepelski, szmaragdowy Dudar 

 i ciemny bór Księdzowski — wszystko to odbijało się w niej jak w zwierciadle; 



