88 



DZIAŁ V. MISCELLANEA. 



wdali błyszczała biała kaplica Zawidycz na majaczejącem tle borów, wieńczących 

 jezioro z północy. 



Patrząc na ten powabny obraz, owiany jakąś tęsknotą północy, przeniosłem 

 się myślą w owe czasy, gdy siedząc na ławie szkolnej, wyczytałem poraź pierwszy 

 śród wielu jezior Witebskich, nawiasową nazwę „Lepelskie." W owe czasy, wyo- 

 braźnia moja, jak zwykle przy czytaniu gieograficznych opisów, przeniosła mnie 

 w tę krainę jezior, starała się przeniknąć rzeczywistość. Dziś, jezioro to rospo- 

 ścierało się u mych stóp, rysowało się jasno przed moim wzrokiem, znanem mi by- 

 ło w najdrobniejszych szczegółach; jestto niewątpliwie postęp. Ale w owe czasy 

 wyobraźnia nie zadawalniała się drobnem jeziorem: przenosiła mnie ona z Coo- 

 kiem i Dumont d'Urvillem na bezbrzeżne, burzliwe oceany, z Humboldtem na 

 nieprzejrzane stepy nowego świata, z Kanem w wieczne i groźne lodowiska po- 

 larne, z innemi w roskoszne dziewicze bory Amazonki lub w smętne lasy austral- 

 skich rzewni i nowozelandzkich paproci. Czy rzeczywistość pójdzie dalej torem 

 wyobraźni? Któż to odgadnie. Lecz choćby nawet poszła, to nigdy nie dosięgnie 

 tych kresów, jakich dosięgała młoda wyobraźnia, młode pragnienia. Zycie czło- 

 wieka w najlepszym razie jest gorszem wydaniem tej książki, którą napisała mło- 

 dzieńcza wyobraźnia, wydaniem zwykle niedokończonem, z opuszczeniami. Twar- 

 da rzeczywistość codziennego życia, zmusza człowieka do ciągłego zacieśniania 

 horyzontu młodzieńczych pragnień, zmusza go przenosić je z obszaru burzli- 

 wego bezgranicznego oceanu, na ciche, drobne jezioro! 



