PRZYCZYNKI 



DO PETROGRAFII KRAJOWEJ 



PRZEZ 



J. M O r O Z e W i c Z a. 



1. Kontakt cieszynitu z marglem w Boguszowicach. 



(Tablica 1). 



Podczas wycieczki gieologicznej, odbytej w Lipcu i Sierpniu r. 1889, kosz- 

 tem Kasy pomocy d-ra Mianowskiego w Warszawie, zwiedziłem między innemi 

 krajami, część Szląska austryjackiego, położoną między Biełskiem i Cieszynem. 

 Liczne pagórki i wyniosłości, nieprzewyższające wogóle 350 m nad p. m., urozmai- 

 cają krajobraz tej ziemi. Ogromna większość tych nierówności, stanowiący cli 

 przedgórza karpackie, powstanie swe zawdzięcza sile, która w epoce trzeciorzędo- 

 wej sfałdowała Karpaty i cały system alpejski. Tu i owdzie zdarzają się jednak 

 w kraju tym wzgórza zupełnie odmiennego pochodzenia. Mam tu na myśli pagór- 

 ki, powstałe przez wtargnięcie skały wybuchowej t. zw. cieszynitu, w warstwy 

 osadowe neokomeńskie, które tym sposobem wzniosły się nakształt kopuły lub 

 sklepienia, przykrywającego jądro krystaliczne cieszynitu. Pagórki takie są star- 

 sze od powstałych przez sfałdowanie, gdyż wtargnięcie cieszynitu w warstwy neo- 

 komeńskie nastąpiło w środku, lub przy końcu epoki kredowej. Porma zewnętrz- 

 na masywów cieszynitu, ich stosunek do warstw osadowych, cechy petrograficzne 

 i chemiczne skały oraz wiek jej wybuchu — są to wskazówki, według których cie- 

 szynity należy zaliczyć do grupy gienetycznej lakkolitytów. 



Termin morfologiczny gieologa amerykańskiego^ Gilberta—l akk o lit, ozna- 

 czający pewną charakterystyczną formę skupiania się masy wybuchowej, został 



