J. MOROZEWICZ. PRZYCZYNKI DO PETROGRAFII KRAJOWEJ. 



5 



Okazy, zebrane w łomach boguszowickich, dostarczyły mi materyjału do do- 

 kładniejszego rospatrzenia się w zjawisku metamorfizmii kontaktowego przez ana- 

 lizę mikroskopową i cliemiczną okazów normalny cli i zmienionych obu skał : wy- 

 buchowej i osadowej. 



A. Margiel normalny i zmieniony. 



Margiel normalny jestto łupek cienkowarstwowy, czarny, wydający po chu- 

 chnięciu zapach stęchłej gliny. Barwa pochodzi od zawartych w nim zwęglonych 

 resztek organicznych. Rospatrywany pod mikroskopem składa się z krawędzio- 

 watych ziarn kwarcu, łuszczek muskowitu, resztek zwęglonych i mętnego, brudne- 

 go wapienia, zlepiającego wyliczone wyżej minerały. Męty w wapieniu tworzą 

 drobne, słabo polaryzujące kulki substancyi kaolinowej (gliny;. Eesztki orga- 

 niczne w postaci ździebełek i kulek ułożone są nierównomiernie, lecz skupiają się 

 w warstwach do siebie i płaszczyzn łupkowatości równoległych. Prócz tego dają 

 się dostrzedz niewyraźnie ułamki zwietrzałego feldspatu i tlenki żelaza. 



W pasie zmetamorfizowanym łupek tylko co opisany zmienia się całkowicie: 

 traci łupkowatość, przechodząc w masę zbitą, żółtawą, pozbawioną węgla. Pod 

 mikroskopem można odi'óżnić te same składniki, lecz wapień i substancyja gliniasta 

 tworzą masę nadzwyczaj zbitą, prawie nieprzezroczystą. Margiel, leżący bespo- 

 średnio na skale wybuchowej, przypomina natomiast wielkoziarnisty, krystalicz- 

 ny, biały wapień. Kalcyt tworzy tu jakby ciasto, w którem tkwią ziarna kwarcu, 

 miki oraz drobne, silnie polaryzujące łuszczki sery cy tu i drobinki kaolinu. Prócz 

 tego na odległości około jednego em od cieszynitu widoczne są małe ilości masy 

 wybuchowej, wstrzykniętej tu przez szczeliny, utworzone prawdopodobnie przez 

 pękanie marglu podczas wybuchu. 



Jak wykazują podane niżej rozbiory cłiemiczne marglu niezmienionego oraz 

 dwu stadyj ów jego metamorfizmu: zbitego i ziarnistego, przeobrażanie się skały 

 osadowej pod wpływem ciepła wybuchowej nie odbywało się stopniowo, w miarę 

 zbliżania się do źródła ciepła i ciśnienia — lecz pasami : w pasie najbliższym masy 

 rostopionej wskutek nabytej ruchomości cząsteczek skupił się i skrystalizował 

 kalcyt (62,87o)? gdy w pasie sąsiednim, zbitym zebrały się krzemionkowe składni- 

 ki marglu, a ilość węglanów, która w marglu normalnym wynosi 29,57o , zmniej- 

 szyła się do 13,5%. 



