J. MOROZEWICZ. PRZYCZYNKI DO PETROGRAFII KRAJOWEJ. 



7 



B. Cieszynit zmieniony. 



Pod mikroskopem przedstawia masę żółtawą, niewyraźnie zróżnicowaną na 

 indywidua mineralne. W masie tej przy silniej szem powiększeniu i w bardzo cien- 

 kich szlifach można dostrzedz wiele drobnych brunatnych łuszczek biotytu oraz 

 kryształki i ziarna magnetytu. Prócz tego, między temi dwoma składnikami od- 

 różnić się dadzą liczne, równie drobne kulki i skupienia jakiejś mętnej, szarej, bar- 

 dzo niewyraźnie, a miejscami wcale niepolary żującej światła substancyi, stanowią- 

 cej, według wszelkiego prawdopodobieństwa, resztki szkła, magmy pierwotnej, 

 która wskutek szybkiego zastygnięcia tej powierzchownej skorupy cieszynitu nie 

 zdążyła skrystalizować się. Drobinki biotytu są też, zdaje się, utworem później- 

 szym; nie mają w^yraźnych konturów, możnaby powiedzieć, że się rospływają. 



W tej 7nasie zasadniczej tkwią tu i owdzie duże i dobrze niekiedy utworzone 

 porfiry Gzne kryształy oliwinu przezroczystego, zawierającego zwykle w środku 

 ziarna, lub kryształu opisaną wyżej masę zasadniczą. Jestto jedyny minerał 

 kontaktowy. 



Od marglu masa oddzielona jest stale zapomocą cienkiej (około mm) 

 wstążki 5w^5^«;2C;;// ?w/^^?2;wą/', niepolaryzującej. Wstążka ta (patrz tablicę 1), wy- 

 raźnie odosobniona od obu skał, jest prawdopodobnie cienką w^arstewką marglu 

 spieczonego av masę jednorodną; ciągnie się ona zawsze na granicy obu skał, wy- 

 ginając się niekiedy nieznacznie i tworząc małe zagłębienia w cieszynicie na- 

 kształt pętelki, w której siedzi ziarno kwarcu marglowego. 



Nieco niżej tego paska granicznego w cieszynicie grupują się rzędami doń 

 równoległemi ziarnka i kryształki magnetytu, a niekiedy i drobne płatki miki, co 

 przypomina strukturę łupkowatą, powstałą wskutek ciśnienia. 



O kilka centymetrów^ niżej cieszynit zmienia się na skałę w porów^naniu 

 z opisaną wyraźniejszą, stosunkowo wielkoziarnistą, składającą się z wydłużonych 

 blaszek biotytu brunatnego i fijoletowego, kryształków podłużnych feldspatu (pla- 

 gioklazu), magnetytu i pochodnego serpentynu i limonitu. Między temi minerała- 

 mi zdarzają się migdałki kalcytu, którego ilość dochodzi tu do 16^; kalcyt nie two- 

 rzy pseudomorfoz, lecz w^ystępuje w postaci owalnych, lub zaokrąglonych ziarn 

 (migdałków). 



Za pasem cieszynitu zmienionego, wynoszącym niewięcej nad 10 — 12 cm^ 

 następuje wprost cieszynit normalny, skała złożona z augitu fijoletowego, feldspa- 

 tu mocno przeobrażonego, apatytu, magnetytu i minerałów pochodnych: zeoli- 

 tów (analcym), chlorytu i biotytu. Cieszynit normalny, wielkoziarnisty był 

 dokładnie opisany przez Rohrbacha ^); pominę więc szczegóły odnoszące się do 

 charakterystyki minerałów% skałę tę składających; nadmienię tylko, że ponieważ 

 augit w cieszynicie normalnym przeobraża się w chlory t i bioty t, przez analogiją 

 można wnosić, iż drobne płatki miki w cieszynicie zbitym, kontaktowym są też 

 przeobrażonym augit em. 



^) Carl. E. M. Kohrbach. „tJeber die Eruptiygesteine im Gebiete der schlesiscli-malirisclieu 

 iCreideforraation. Mineralog, u. petrograph. Mitth. v. Tschermak. T. XVII. 1886. 



