14 DZIA=Ł II. GIEOLOGIJA. 



bardzo silny. Prócz ty cli świetnie ukształconych kryształów, są przekroje nie- 

 prawidłowe, skażone, otoczone zwykle ramką czarnej substancyi opacytowej^ po- 

 wstającą przez powtórne stopienie gotowego już kryształu. Dwojaki, dość rzad- 

 ko zdarzające się, zrastają się według (100). Często na przekrojach podłużnych 

 dostrzedz można budowę skorupowatą. Wrostkl: cyrkon, apatyt, magnetyt, pory 

 z kulkami nieruchomemi. Ważne znaczenie mają wr ostki augitu w amfibolu, gdyż 

 jestto niezbitym dowodem wcześniejszego wydzielenia się z augitu z magmy. 



4. Auąit w mniejszej nieco ilości, niż amfibol, lecz w równie doskonałych 

 kształtach, tworzy przekroje ośmio lub sześciokątne, zależnie od kierunku prze- 

 kroju. Kombinacyja najstalsza: (110) (100) (010) i (111). Łupliwość pryzma- 

 tyczna doskonale uwydatniona. Na przekrojach poprzecznych ma barwę jasno- 

 winną, na podłużnych zaś, jasno-zielouą. Kąt gaśnięcia światła=ca. 43^. Two- 

 rzy często dwojaki według (100) lub zrostki gwiazdkowate. I ten minerał ma nie- 

 raz budowę skorupowatą , widoczną na podłużnych przekrojach. Bardzo rzadko 

 naokoło augitu dostrzedz też można ramkę opacytową. Wrostki bardzo liczne: 

 apatyt w igiełkowatych kryształkach, ułożonych bardzo często równolegle do 

 płaszczyzn narastania; cyrkon w względnie dużych świetnych kryształkach, sta- 

 nowiących kombinacyją słupa, dwu piramid i pinakoidu, co się nigdy nie zdarza 

 w kryształach makroskopowych; w cyrkonie bywa zwykle pora z kulką szkła. 

 Prócz tego bardzo pospolite inkluzyje stanowią: magnetyt i pory, a co najważ- 

 niejsza, hypersten, który oczywiście wydzielił się wcześniej od augitu. 



5. Hypersten znajduje się w niewielkiej ilości i w kryształkach mniejszych 

 i gorzej wykształconych od minerałów poprzednich (kąt P : P— ca.l27^). Naj- 

 częściej tworzy zaokrąglone i wydłużone indywidua barwy czekoladowej, z wy- 

 raźną łupliwością, słabym pleochroizmem i prostem znikaniem światła. Z wrost- 

 ków zawiera bardzo duże pory z kulkami szkła. Sam zdarza się, jako wrostek 

 w augicie. 



B. Masa zasadnicza ilościowo stanowi mniejszą część skały i składa si 

 z minerałów bardzo drobnych, dających się odróżnić zaledwie przy 120-krotne~ 

 powiększeniu. Minerały te, tworzą czasami jakby potoki, wymijające wydzie- 

 lenia porfiry czne, co nadaje masie zasadniczej charakter złożenia fluidalnego. Mi- 

 nerały te są : augit, feldspaty i magnetyt. 



1. Augit w bardzo obfitej ilości w ziarnkach zaokrąglonych, lub igiełkowa 

 tych kryształkach z poprzeczną łupliwością ; zrasta się chętnie z ziarnami magne 

 tytu; barwę ma jaśniejszą niż augit porfiry czny. 



2. Feldspaty występują w postaci igiełek, lub wydłużonych kwadracików 

 igiełki mają niewyraźne, jakby rospływające się końce. Jedne z nich są osobni 

 kami pojedyńczemi, a takich jest najwięcej, drugie tworzą dwojaki; jedne gasz 

 światło pod kątem, wynoszącym około 26*^ ~- 27" odnośnie do swej długości, inn 

 znowu w tymże kierunku przy nikolach skrzyżowanych wcałe światła nie prze 

 puszczają; zdarzają się też przekroje, gaszące pod kątem 5^—7^ Są to zatem la 

 bradory, a w większości wypadków ortoklazy igiełkowate. 



3. Magnetyt w licznych, drobnych, zaokrąglonych ziarnach, a bardzo rzadk 

 i apatyt w drobnych kryształkach, należą też do składu masy zasadniczej. 



