J. MOROZEWICZ. ANDEZYT Z OKOLIC CZORSZTYNA. 



15 



Prócz wyliczonych składników pierwotnych, w masie zasadniczej dostrzedz 

 można i mwerabj pochodne, a przedewszystkiem: 



4. Trydymit w skupieniach łuszczko watych lub tabliczkowatych, bardzo cha- 

 rakterystycznych dla tego minerału. 



Nakoniec i w masie zasadniczej odróżnić można kaolin, mętną, prawie nie- 

 przezroczystą substancyją , stanowiący produkt rozkładu feldspatów. 



Tła szklistego, pomimo pilnych poszukiwań, nie mogłem wykryć. 



Tak więc, andezyt czorsztyński (dokładnie: andezyt pyrohsenowo-ainfibolowy)^ 

 jest skalą neowulkaniczną ze złożeniem porfirycznem i takiem następstwem wy- 

 dzielania się minerałów z magny pierwotnej : 



Naprzód : magnetyt, hematyt, cyrkon i apatyt, potem wydzieliły się minerały 

 porfiiyczne a zarazem idiomorficzne: 



hypersten, augit, amfibol, andezyn, labrador i sanidyn; 



w końcu masa zasadnicza (minerały poczęści allotriomorficzne): augit, labra- 

 dor i ortoklaz. 



Minerały pochodne: trydymit, kaolin i limonit. 



II. Badanie chemiczne. 



Przechodząc obecnie do chemicznych własności skały i minerałów ją składa- 

 jących, winienem naprzód nadmienić o sposobach, jakich użyłem w celu oddziele- 

 nia i oczyszczenia minerałów, przeznaczonych do analizy. Przedewszystkiem zro- 

 bię uwagę, że podane niżej rozbiory dokonane były na jednym okazie, pochodzą- 

 cym ze szczytu góry Wżar, utworzonego przez odmianę żółtą , występującą w naj - 

 większej masie. Po rozdrobnieniu skały na proszek, przesiałem go przez trzy 

 siatki różnej grubości i otrzymałem tym sposobem trzy gatunki proszku, z których 

 najgrubszego użyłem na oddzielenie augitu i amfibolu od feldspatów w płynie 

 Goldschmidta (KI-l-HgIg); otrzymaną w ten sposób mięszaninę augitu i amfibolu 

 w celu ostatecznego oczyszczenia od drobnych cząsteczek feldspatu, poddałem 

 działaniu stężonego rostworu wodanu sodu (metoda prof. Lemberga); wskutek te- 

 go feldspat przeszedł w zeolit łatwo roskładający się w słabym kwasie solnym, 

 augit i amfibol pozostały niezmienione. Po odmyciu wodanu sodu, a następnie 

 kwasu solnego i produktów roskładu feldspatu, otrzymałem zupełnie czystą mię- 

 szaninę augitu i amfibolu. Chodziło mi teraz o dokładne oddzielenie tych dwu mi- 

 nerałów. Ponieważ dostępne mi płyny ciężkie (Hgig. KI; Balg. Hgig ; jodek me- 

 tylenu,jnasycony jodem) zadaniu temu nie odpowiadały, gdyż były lżejsze od mine- 

 rałów, lub nie mięszały się bez roskładu z wodą, zmuszony przeto byłem oddzielić 

 je ręką, szczypczykami. (Żmudna to praca, ale daje dobre rezultaty). Ziarna 

 i ułamki amfibolu w odbitem świetle czarne i błyszczące, łatwo dały się odróżnić 

 od zielonawego, napół przezroczystego augitu. Tym sposobem otrzymałem po 

 gramie z górą czystego augitu i hornblendy, ilości niedostateczne do przeprowa- 

 dzenia zupełnej analizy: tlenek żelaza (FeO) i strata po przepaleniu (woda) wsku- 

 tek tego nie zostały oznaczone. Proszek oddzielony od augitu i hornblendy, skła- 

 dający się z feldspatów porfiry cznych i poczęści masy zasadniczej, poddałem też 



