J. MOKOZEWICZ. ANALIZA MIKROSKOPOWA SKAŁ. 



23 



Odmiana zbita zlepieńca numulitowego jest bardzo rospowszechniona i two- 

 rzy, jak już wskazałem, boki pierwszych Avyniosłości, wznoszących^się nad do- 

 linami północnemi. Warstwy numulitowe stanowią zazwyczaj fałdy, właściwie 

 grzebienie izoklinalne^ pochylone stale na północ i oddzielone mniej lub więcej głę- 

 boką przełęczą od leżących pod niemi wapieni, na które są widocznie silnie na- 

 sunięte. Stosunek taki najwidoczniej występuje na Hrubym Eeglu, na pierw- 

 szej wyniosłości na początku doliny Lejowej , mniej dokładnie i mniej jawnie 

 w innych miejscach. Pas numulitowy ciągnie się , z małemi przerwami, zaczy- 

 nając od zbiegu potoków Suchej wody i Filipki ku Jaszczurówce, gdzie two- 

 rzy północne pochyłości Małego i Wielkiego Kopieóca, Nosala, dalej północne 

 stoki reglów zakopiańskich, ciągnące się aż do doliny kościelskiej, Lejowej i Cho- 

 chołowskiej, z małemi przerwami (wskutek erozyi) na lewych (wschodnich) ścia- 

 nach dolin: Bystrej (przy wejściu do Kuźnic), Białego i Chochołowskiej. Na za- 

 chodnim boku tej ostatniej, ukazują się na polanie Molkówce i ciągną się bez 

 przerwy aż do doliny Suchej, w Orawicy; dalej znowu znikają i tylko w postaci 

 wyspy dyzlokacyjnej, leżącej bespośredvio na granicie^ wykryłem je na grani Ko- 

 zaliska, nad Zubercem. Według Zejsznera, warstwy numulitowe występują jesz- 

 cze dalej na zachód, koło wsi Huty i koło Chocza, na wschodnim zaś końcu Tatr, 

 koło Zarwańca na Spiżu. 



Najwyższa wyniosłość, utworzona w całości ze zlepieńca numulitowego, jest 

 Hruby (regiel, wirch), wyniesiony na 1339 m nad p. m. Wyspa dyzlokacyjna nad 

 Zubercem wyjątkowo wznosi się na 1570 vi. 



b) Odmiana wielkoziarnista konglomeratu numulitowego jest mniej rospo- 

 wszechnioną i występuje zawsze pod odmianą zbitą. Ziarna ją składające, wiel- 

 kości orzechów laskowych i większe, bywają zaokrąglone (w dolinie Białego), lub 

 kanciaste (Jaszczurówka). Konglomeraty i brekcyje te składają się przedewszyst- 

 kiem z różnych odmian impieni (zbita, ziarnista), przypominających niekiedy w^a- 

 pień alpejski, pod niemi leżący. Okruchy wapieni zlepia dolomit.^ w którym tkwią 

 nwnulity i ziarna kwarcu. Zlepieniec Jaszczurówki zawiera dużo ziarn glauko- 

 nitu, resztek organicznych i limonitu. W dolinie Białego konglomeraty numuli- 

 towe znajdowałem tylko w oddzielnych głazach, w Jaszczurówce i Małej Łące 

 występują one natomiast w postaci grubych pokładów, pod odmianą zbitą : w Ja- 

 szczurówce, wprost kąpieli (termy), w Małej Łące zaś wznoszą się na tysiąc pra- 

 wie metrów (nad p. m.) i w postaci oddzielnych skał sterczą na lewej (wschod- 

 niej) ścianie doliny (pod Łysankami), porośniętej na tej wysokości lasem. 



III. Wapienie i dolomity alpejskie. 



Nazywam je alpejskiemi na zasadzie ich cech morfologicznych: są to skały 

 zbite, krystaliczne, a krystalizacyja ich wraz z zanikiem uwarstwienia nastąpi- 

 ła podczas tworzenia się pasma, wskutek ciśnienia tangencyjalnego (metamorfizm 

 regijonalny). Wygląd zewnętrzny zależy też od historyi ich wzniesienia się: nad- 

 zwyczaj obfite szczeliny, napełnione kalcytem, przerzynają wapień i dolomity ta- 

 trzańskie w różnych kierunkach; szczeliny te potworzyły się podczas tychże pro- 



