S. KONTKIEWICZ. BADANIA GIEOLOGICZNE. 



39 



ralnem następstwie, coraz to młodsze warstwy jurajskie, kończące się wapieniem 

 skalistym. Miejsce to stanowi niewątpliwie wschodni koniec wielkiej flexury 

 warstw jurajskich, odkrytej przez Tietzego '^), ograniczającej z północy dolinę 

 rzeczki Rudawy. 



W górnej części Szklar piaskowiec jury brunatnej już nie występuje— i we 

 wschodnim, bardziej stromym brzegu doliny, widać u dołu biały wapień marglowy, 

 a nad nim wapień skalisty, zajmujący wyłącznie górną część doliny, w której leży 

 wieś Jerzmanowice. W dolnym końcu tej wsi Avypływa z wapienia skalistego ob- 

 fite źródło, które daje początek potokowi, skraplającemu dolinę szklarską. Powy- 

 żej tego miejsca, w szerokiem dnie płytkiej już w tem miejscu doliny, stano wiącem 

 zarazem drogę, przechodzącą środkiem wsi, widać tylko loss. 



Górny koniec Jerzmanowic wychodzi na obszerną wyżynę, rosciągającą się 

 Im południowo-wschodowi, przy wstępie na którą uderza oko wielka liczba poroz- 

 rzucanych na niej białych skał wapienia jurajskiego, różnej formy i wielkości, 

 z ostremi, powyzębianemi konturami, dziko sterczących spośród ciemnej, pokrytej 

 lossem równiny. Z tej wyżyny otwiera się bardzo rozległy widok ku południowi, 

 na obszerną nizinę z Krakowem pośrodku i dalej na Karpaty, których kilka na- 

 stępujących po sobie pasm, coraz to wyższych i coraz bledszych, aż do Babiej gó- 

 ry, można stąd objąć wzrokiem. 



Warstwa lossu, pokrywająca tę wyżyną, jest bardzo niegruba, gdyż w wielu 

 miejscach powierzchnia ziemi jest usiana odłamkami wapienia skalistego i krze- 

 mieniami, pochodzącemi z górnych warstw tego wapienia. 



Doliny przecinające tę wyżynę z północy na południe: bentkowska, Avierz- 

 chowska i największa z nich, ojcowska (Prądnik), odsłaniają w wysokich i stro- 

 mych brzegach tylko wapień skalisty, który wnosząc z tych pr/ ecięć, dochodzi tu- 

 taj do bardzo znacznej grubości, największej, jaką można widzieć w całem paśmie 

 jurajskiem, między Krakowem a Częstochową. Wapień skalisty jest tutaj po 

 większej części niewyraźnie warstwo wany a w niektórych miejscach zupełnie ma- 

 sowy. W kilku tylko miejscach występuje w tych dolinach uwarstwowany wa- 

 pień marglowy, o którym jednak z powodu braku skamieniałości i niewyraźnego 

 stosunku stratygraficznego do wapienia skalistego, trudno powiedzieć, czy jest 

 współczesny z tym wapieniem, czy też młodszy lub starszy od niego. 



W dolinie bentkowsUej taki wapień marglowy uwarstwowany znajduje się 

 w zachodnim brzegu, naprzeciwko folwarku Kowiary. W tem miejscu dolina jest 

 jeszcze zupełnie sucha, ale nieco poniżej wypływa w niej kilka obfitych źródeł, 

 które odrazu tworzą znaczny potok, obracający niewielki młynek. Dalej ku połu- 

 dniowi występuje w brzegach doliny bentkowskiej wapień skalisty, a dno jej 

 w liilku miejscach składa się z tufu wapiennego do 5w2 grubego, ułożonego w war- 

 stwy nachylone zlekka ku południowi. Potok, spływając po tych tufach, tworzy 

 w dwu miejscach niewielkie wodospady na 4 do 5 m wysokie. Koło dolnego 

 wodospadu występuje w dnie potoku pod tufem, poziomo uwarstwowany, szary 

 marglowy wapień jurajski. Poniżej granicy, w obu brzegach tej doliny widać 



^*'') Tietze. Die geognostisclien Yerhaltnisse der Gegend von Krakau. Wieii, 1888, str. 129. 



