S. KONTKIEWICZ. BADANIA GIEOLOGICZNE. 



45 



także i amonity, zwykle w kształcie płaskich odcisków, lecz niekiedy z zacliowaną 

 delikatną warstwą perłową skorupy. Spomiędzy żebranych tu amonitów określi- 

 łem tylko: Aspidoceras per ar mat u m Sow. iPerisphinctes 

 cf. C 1 a r o m o n t a n u s Buk., a także duże Oppelia z grupy O. flexuosa. 

 Na zasadzie tych skamieniałości można przyrównać rozpatrywaną warstwę niarglu 

 do dolnej części oksfordu, opisanej przez Bukowskiego z okolic Częstochowy, 

 z tą różnicą, że w Częstochowie ta warstwa występuje pod postacią białego wa- 

 piennego marglu facyi gąbkowej, a w Olkuszu widzimy ciemny margiel gliniasty 

 facyi cefałopodowej. Podobny margiel gliniasty z belem nitami i amonitami wystę- 

 puje na wschód od Pomorzan w przekopie drogi polnej. 



Posuwając się od Parcz ku północy na wzgórze, wzdłuż drogi prowadzącej 

 z Olkusza do Kluczów, można zauważyć, że ciemny margiel przechodzi powoli 

 w biały w^apieii marglowy, który dobywają w kilku łomach na wzgórzu, w kształcie 

 wielkich, płaskich kawałków. Meco ku północy od dworu w Parczach, na wierz- 

 chołku wzgórza, występuje twardy wapień skalisty. Taki sam wapień tworzy sze- 

 reg wysokich skał, ciągnący się z północy na południe wzdłuż Pomorzan, nieco na 

 wschód od wsi. 



Z powyższego opisu widać, że koło Parcz odsłania się całe przecięcie Avarstw 

 jurajskich, począwszy od czerwonego piaskowca na dole, przez gliniasty margiel 

 dolnego oksfordu, wapień marglowy, do wapienia skalistego na wierzchu. 



Na wyżynie, ku północy od Parcz, wdłuż drogi do Kluczów, spotykają się gła- 

 zy do V4 metra średnicy mające białego, twardego piaskowca kwarcytowego, po- 

 dobne do głazów racławickich i prawdopodobnie takiego samego narzutowego 

 pochodzenia. 



Na wschód od Olkusza był pogłębiony w 1817 roku szyb Ś-go Stanisława, 

 w którym według Puscha -'s) przebito najpierw szary margiel i wapień, potem war- 

 stwę na 15 m grubą konglomeratu, złożonego z dużych ziarn kwarcu, nieco mniej- 

 szych ziaru żelaziaka brunatnego i drobnych cząstek ochro wo-żółtego wapienia; 

 wszystko to jest zlepione żółtym zbitym wapieniem, zawierającym drobne ziarnka 

 oolitu żelaznego. Pod tą warstwą leży dolomit rudonośny. W opisanym konglo- 

 meracie nie trudno poznać oolitową warstwę jury brunatnej, której znaczna gi'u- 

 bość sprawdzona była tutaj bezpośrednio i zgadza się z przypuszczoną przezemnie 

 kilkunastometrową grubością piaskowca czerwonego w Parczach. 



Dalej na wschód od Olkusza rospościera się wapień marglowy (kordatowy), 

 który koło wsi Skalska ustępuje miejsca wapieniowi skalistemu, tworzącemu nieda- 

 leko stąd w Babsztynie wysoką skałę, na której stoją ruiny starego zamczyslca. 

 Na wschód od Skalska rosciąga się obszerna piaszczysta równina, wśród której, na 

 wzgórzu złożonem z wapienia skalistego, stoi wieś Olelin. Jeszcze dalej na wschód, 

 w małej wiosce Wiśliczce, o 4 wiorsty od Olkusza, wynurza się, jak o tem była już 

 mowa powyżej, marglowy w^apień płytowy, który począwszy od tego miejsca cią- 



26) Zeuschner. Die Gruppen und Abtheilimgen des poln. Jura. Zeitscłir. d. deutsch. geol. 

 Ges. Bd. XXI. 



27) Bukowski. Die Jurabild. v. Czenstochau. str. 87. 

 2«) Pam. Fizyjogr., Tom III, str. 166, 



