46 



DZIAŁ II. GIEOLOGIJA. 



gnie się, z przerwami, utworzonemi przez piaszczyste doliny, daleko na wschód 

 przez Kosmolów do Sułoszowy. W połoAvie tej wsi, mniej więcej o 10 wiorst na 

 wschód od Olkusza, ten wapień ustępuje miejsca, jak to już widzieliśmy, wapienio- 

 wi skalistemu, który stąd ciągnie się nieprzerwanie przez Pieskową Skałę do Ojco- 

 wa i dalej. 



Na południe od Olkusza, koło wsi Czarnej Góry, u stóp wzgórza złożonego 

 z wapienia białej jury, pogłębiano przed 10-ciu laty kilka niewielkich szybów dla 

 poszukiwań galmanu. Na hałdzie jednego z tych szybików znajdują się kawałki 

 szarego, gliniastego piaskowca, zawierającego grube ziarna (jak orzech włoski 

 i mniejsze) żelaziaka brunatnego, złożone z warstw współśrodkowych. Obok tych 

 ziarn trafiają się w piaskowcu dobrze zachowane skamieniałości: B r a c h i o p o da 

 i Ga ster o poda, między któremi oznaczyłem : T e r e b r a t u 1 a F 1 e i- 

 s c li e r i Opp., W a 1 d h e i m i a a m y g d a 1 o i d e s S u e s s., W. b i a p p e n- ' 

 d i c u 1 a t a D e s 1., E h y n c h o n e 1 1 a F e r r y i D e s 1, R. v a r i a n s Schl., 

 E. p 1 i c a t e 1 1 a d'0 r b., E. s u b 1 a c u n o s a Szajn., C h e m n i t z i a 1 i~ 

 n e a t a S o^Y. T r o c h u s S m y n t e u s L b e, P 1 e u r o t o m a r i a A g a t i s 

 I) e s 1., G o n i o m y a a n g u 1 i f e r a A g a s. Na zasadzie tych skamieniałości 

 piaskowiec należy zaliczyć do górnej części jary brunatnej, w której on stanowi 

 szczególną brachiopodową facies gruboolitycznej budowy. 



W zachodniej części Czarnej Góry są źródła zaopatrujące Olkusz av wodę. 

 W świeżo przekopanym w tem miejscu dla przepływu wody głębokim rowie, wi- 

 działem biały margiel wapienny z mnóstwem drobnych skamieniałości, amonitów 

 i brachiopodów, których jednak oznaczyć nie mogłem, poczęści z powodu złego za- 

 chowania, poczęści z powodu braku materyjału porównawczego. 



Pusch '-^) opisuje przecięcie dwu szybów, zgłębionych przed kilkudziesięciu 

 laty na południe od Olkusza, jeden koło Czarnej Góry. drugi koło Mazańca. 

 W obu szybach była przebita gruba warstwa szarego gliniastego marglu, z przero- 

 stami szarego wapienia i szary piaskowiec z tabliczkami miki. Te Avarstwy należy 

 prawdopodobnie zaliczyć do jury białej. Pod niemi przebito w tych szybach bru- 

 natny w^apień oolitowy, należący niewątpliwie do jury brunatnej, a na samym spo- 

 dzie napotkano dolomit rudonośny. 



Przestrzeń pomiędzy Olkuszem a wsią Niesułowicami, leżącą o milę na połu- 

 dnie, składa się w miejscach wyższych z wapienia skalistego, w niższych z wapie- 

 nia marglowego. W zachodnim lvońcu wsi Zurady, pod wapieniem marglowym 

 leży szary, gliniasty margiel z mnóstwem belemnitów, taki sam jak w Parczach, 

 a nieco niżej trafiają się kawałki czerwonego piaskowca. Na zachód od Zurady 

 występuje dolomit tryjasowy, zawierający mnóstwo krzemieni. Wszystkie doli- 

 ny na przestrzeni między Olkuszem, Niesułowicami i Gorenicami wypełnione 

 są piaskiem. 



Klucze. O milę na północ od Olkusza leży wieś Klucze, słynna z obfitych 

 źródeł, wj^pływających z pod piasku, u stóp stromych skał wapiennych, które ota- 

 czają wieś ze wschodu. 



29) Pusch. Pam. Fizyjogr. Tom III, str. 167 i 168. 



