S. KONTKTKWICZ. BADANIA ClEOŁOf}TCZNE 



53 



Ponieważ w Częstochowie pod marglem dolnego Oksfordu znajduje się, według 

 Bukowskiego ^^), cienka warstwa zielonej gliny glaukonitowej, zawierającej faunę 

 całego piętra kellowej, między innemi belemnity: B. s u b li a s t a t u s i B. c a 1- 

 1 o V i e n s i s, można więc przyjąć napewno, że zielona gliua w Bzowie odpowiada 

 warstwie glaukonitowej w Częstochowie. 



Pod warstwą glaukonitową leży w Częstochowie brunatny wapień piaszczysty 

 z Macrocephalites macrocephalus, odpowiadający niewątpliwie 

 żółtemu piaskowcowi wapiennemu w Bzowie, w którym jednak znajdowałem tyl- 

 ko jedne ze skamieniałości częstochowskich, mianowicie Bel. s u b h a s t a t u s. 



Pod brunatnym wapieniem piaszczystym leży w Częstochowie, według Bu- 

 kowskiego ^^), oolit, podobny do oolitu krakowskiego, lecz różniący się od niego 

 paleontologicznie, gdyż zawiera skamieniałości jednej t3dko górnej zony piętra 

 bath z Oppelia aspidoides. Bukowski i Michalski uważają ten oolit 

 za równoznaczny z najniższą częścią oolitu krakowskiego, czego jednak moje ba- 

 dania wcale nie potwierdzają, jak to poniżej zobaczymy. 



"W Bzowie pod brunatnym piaskowcem wapiennym leży bespośrednio ciemna 

 glina, co do której wyniki moich badań także znacznie się różnią od poglądu Mi- 

 chalskiego, zaliczającego całą masę ciemnej gliny do zony z Parkiusonia 

 Parkinsoni Na zasadzie zebranych przezemnie koło Bzowa w tej glinie ska- 

 mieniałości, które będą poniżej wymienione, częśd tej warstwy należy zaliczyć do 

 piętra bath i nawet do dolnego kellowej u. 



Poniżej opisanego przecięcia koło dworu występuje w obrębie wsi, w brze- 

 gach wąwozu żółty piaskowiec wapienny, z którego sączy się kilka drobnych źró- 

 deł, a pod nim w dnie wąwozu leży ciemna glina, którą przebito do znacznej głę- 

 bokości w szybikach poszukiwalnych. 



Górna część wzgórza, na którem stoi Bzów, składa się z wapienia marglo- 

 wego. Na zachód od tego wzgórza rosciąga się obszerna nizina, złożona we 

 wschodniej swej części, to jest bliżej od wzgórza, z warstw brunatnej jury, dalej 

 zaś na zachodzie z osadów kajpru. AYzdłuż podnóża wyżyny, złożonego z brunat- 

 nego piaskowca wapiennego, Avykopano niedawno w ciemnej glinie szereg szybi- 

 ków poszukiwalnych, rozmieszczonych w dwu grupach: północnej i południowej. 

 Północna grupa, położona naprzeciwko dworu w Bzowie, składa się z kilku głębo- 

 kich szybików, w którj^ch przebito warstwę ciemnej gliny na 25 m grubą, zawie- 

 rającą kilka cienkich i nieregularnych pokładów żeleziaka gliniastego. W tej ru- 

 dzie trafiają się, choć rzadko, takie same skamieniałości, jakie w daleko większej 

 obfitości znajdują się nieco dalej na północ w Kromołowie i będą opisane poniżej. 

 Pod ciemną gliną leży,. według zeznań robotników, żółty kamień, (zapewne piasko- 

 wiec) a w jednym szybiku natrafiono na żółty piasek, z którego popłynęła woda 

 w takiej obfitości, że dalsze pogłębianie szybiku było niemożliwem. W południo- 

 wej grupie szybików, leżących w odległości jednej wiorsty od północnej grupy, na 

 granicy terytoryjum Bzowa i Ogrodzieńca, oprócz kilku niegłębokich, świeżo wy- 



Bukowski. Jurabild. v. Czenstochau str. 85. 



Bukowski 1. c. str. 81. 



Michalski. Pam. Fiz. T. V, str. 13. 



